Zegepraal

450

In reusachtige projektie, maar bovendien moet hij, als die projektie van dat lévend schepsel goed is, objektief goed, ook metéén ontzaglijke type worden waarin al soorteigenschappen van den hartstocht : bluf, parvenu, grootheidswaan, daarmee ingroeiende zinnelijkheid, trots, en zoo meer, gesymboliseerd zijn als verschijnsel, als passie.

Zoo doorgevoerd in alle figuren. Om 't geslaagde van alle te zien moet men zelf een zeer universeele levensvisie hebben.

Wijl er weinig zieners zijn in dezen tijd, stel ik mij voor dat maar 'n paar zullen voelen, wat ik in alles bereiken mag. Maar al naar aanleg zal beweerd worden, door één : deze mensch in 't boek leeft volkomen, door een ander: néén deze.

De psychologie, epiek en tragiek moet geheel ineenschakelen, en 't moet worden een reusachtig-aaneengesloten, hecht-toege-drongen bouwsel van allerhoogst leven.

En nu is 't onverschillig of ik met deze konceptie voor oogen, in de hel van 't zwarte Land val of in 't zeeleven ; in de groote, doodbloedende aristokratie en degeneratie of in den klein-bur-gerlijken kring.

Want je weet nu Florence, dat ik elke stof dokumenteel doordring, en toch weer alles los laat bij de spontane verbeeldingsschepping, waarin vanzelf door onbewuste macht in mij, het dokumenteele geschrift, gescheiden en gebruikt wordt.

Als ik je eens zou laten zien, op welk 'n prachtwijze al m'n lezers en kritici er inliepen ?

Inloopen, zul je vragen Florence, inloopen ?

Maar begrijp dan goed wat ik bedoel. Ik liet b. v. een hoofdstuk van fabrieksleven lezen aan 'n artistiek arbeider, die zelf twintig jaar op een fabriek gewerkt heeft.

Hij zag de afmosfeer, levend vóór zich, maar vooral den gang-der-dingen daar, de afwikkeling dier vreeselijke gebeurtenissen.

Deze man was heelemaal geen vriend van me, wijl ik'm altijd zeer koel behandeld heb.

We spraken elkaar bijna nooit. Maar toen hij dat las, beefde,