438
Er ligt voor mijn ziél, een eindelooze schoonheid in, een onvergankelijk schoon, wijl 't menschelijke van 't leven z'n felst-dramatische en plastische vormen en innerlijkheden er in kernt.
Ik onderga er al mijn visioenen, ontroeringen en menschelijke emoties.
Zie lieve, er is van dat zwoegleven, met z'n hooge sombe-ring en ontzettende atmosfeer, in klagelijk, ironisch en pathetisch proza in fijn-smartelijke strofen, van te spreken, als Blatchford in zijn Dismal England. Maar voor een groot dramaturg, die ook vooral karakters, verwikkeling, bouw en handeling, in atmosfeer en groepen-ziening wil beelden, voor een reus-voeler van stedendrama's, voor een epikus, die de spanningen van zijn konceptie legt van de eene naar de andere levenspool, voor zóó een is er alléén voldoening in 't schéppen. Dat Iersche en Londensche leven bergt gegevens voor meer dan één wereld-tragedie.
Deze epikus is nog niet opgestaan, en al geeft hij maar één werk uit een magistraal te schrijven cyklus, één levensbrok uit die hellestad, die duistere, die goddelijk-grootsche, die hevig-monumentale mist-stad,.... 't zal blijven! O 't allergrootste mensch- en groepenleven zal in zoo'n cyklus geprojekteerd kunnen worden! Heel de donk er-dreigende rampen en jammer van een galeislavig-zwoegende menschenwereld zal er in uitkreunen, snikken, kermen en bloeden. En de Stad zelf, de mistige Metropool, met d'r diepst-tragische mensch-verschrikkingen, d'r atmosferische pracht, d'r opgroei van vreeselijke wijken, d'r gigantisch bedrijfsleven en immense perspektief, zal verschijnen als 'n in rook en vlammen gesmoorde hel op aarde, bergend tragediën, zoo hevig en immens van psychisch en fysisch lijden, dat de uitbeeldingshoogte van Shakespeare in wereld-gevoel en levens-objektiveering ten volle bereikt kan worden.
O lieve, er zal, in de karakterbeelding veel, veel ruimte blijven voor satire, ironie, veel humor, in alle graden, want ook in de hel klinkelt de narrebel.
Weet je Florence, weet je, heb je 't gehoord, wat voor drama's