Zegepraal

424

lief in z'n titanische heerlijkheidspogingen, in z'n worstelingen met de groote menschenhartstochten. En ik heb éven lief de fijne, mystieke teederheid en 't schoone kleurengedroom van Thijs Maris, zooals ik ook den innigen weemoed van Schubert bemin, naast de uitbarstingen van Beethovensche wereldsmart.

Nu jubel ik weer over 't geluk van mijn natuur, dat mij laat leven in alle gevoelswerelden en gedachten, dat mij laat doorleven de felste tegenstellingen in de menschelijke passiën.

Tien, honderdvoudig werkt mijn natuur, neemt in zich op naar allen kant.

Je gelooft toch niet, Florence, dat in mij leeft een verborgen neiging voor bijgeloof en hooger soort waarzeggerij, en al uiterlijk vertoon van mystiek gedoe ?

't Is altijd in mij geweest, bewust en onbewust een zoeken naar de diepste realiteit der dingen, een tasten naar de innigste levens worsteling.

Wèl doorleef ik psychologisch de mooiheid van veel soort bijgeloof in al z'n fijne gradaties van angstgevoel, voorgevoel, hoop, onzekerheid, verbeeldingsprikkeling, en allerlei verschillende levensvormen die er uit groeien.

Ook daarin is veel pracht. En als schepper en omvamer van 't heele leven, voel ik ook die uitingssoort als buitengewoon materiaal voor psychologie en dramatiek.

Ik zou die gradaties niet willen missen. Ze geven zoo dikwijls diepte aan de tragiek, stemming ; ze weven fijne gamma's van licht en schaduw.

't Kerstnachtelijk klokgelui moet ook op 'n dogmatisch atheist als hij gevoelig is, diepen indruk maken, 'n verstillende aandoening van groot-menschelijk leven geven.

't Mooie cn innige bijgeloof klinkt als klokgelui, heeft dezelfde klank van betoovering voor den zoekenden geest. Hij richt zich op, luistert er naar, en in 't voorbijgaande en zwak-vergalmende ervan voelt hij 't smartelijke, 't vergankelijke en voorbijgaande van alles in 't leven.