Zegepraal

422

IV.

Soms Florence beangstigt 't mij dat inleven van zoo ontzaglijk veel levensvormen. Maar meestal, meestal schenkt 't mij een overweldigend genot.

Wat wonderlijk toch Florence, dat ik in 't zilvermistige droomleven van 'n Thys Maris even mijmerend besta, als gloeiend en hevig in 't brandend-gouden, somber-gigantische en zwaarmoedig-ontembare van den prachtigen Van Gogh.

Er zijn er zoo veel die alléén Maris of alleen Van Gogh diep doordringen.

Dat is mij raadselig en geheel vreemd.

't Zilver-mistige, 't teeder-grijze en gedempt-subtiele tinten-droomland van Matthijs is mij altijd weer zaligheid voor fijne mijmerij.

O ! wat heeft deze dichter mij al romantisch-ijle verrukkingen gegeven.

Ik leef in die zelfde wereld, dagen, weken lang soms. 't Is er broos, fragiel als in 'n berijpt wonderbosch. Alles er in is meer 'n verschijnen dan 'n zijn. Dat grijsdroeve, dat heerlijk tintduistere tooverland is uit de subliemste visioenen opgedampt, en 't peinzend gedroom weeft er z'n webben.

O ! dat palet van gesmoord fluisterlicht. In Maris hoor ik niet 't Leven, maar 't stervende geruisch ervan. In 't diepste en fijnste tintgeweef is er een stilte, een broos ademgehaal van den diepsten weedom.

't Is er zoo doodstil in dat heerlijke werk. En de weedom is er zoo romantisch ; de weedom is er 't levensgeruisch.

Thijs Maris verweeft 't leven tot 'n sprook, 'n groote-men-schensprook, en je staat er ontdaan vóór als voor 'n werkelijk visioen.

Zijn romantiek, de romantiek van een droomer, is er in uitgezongen, zoo zacht, zoo zacht, als met 't zanggeluid van 'n schim-vrouw.

Je kunt door dit werk heentasten en je zult de ziel zien schrikken en wijken.