Zegepraal

407

verscherpt vooral de aanschouwing. Alles wat ik in m'n romans verwerk is gehéél uit de verbeeldingssfeer geschapen leven, in kompositie en afwikkeling. De dramaturgie zit mij in diepsten aard.

O ! lieve, er is geen heerlijker en titanischer gevoel dan 't hevige uitschieten van den scheppingsdrang, als je beseft te zullen en te kunnen werken.

Elke menschenstem is 'n schok, elke kreet 'n aandoening, elke toestand 'n verrukking. Je leeft dan pas 'n hooger, 't hoogste leven.

M'n verbeelding bouwt alles voor mij op. En mijn geziene menschenleven is verbeeldingsleven, anders niet. Maar verbeeldingsleven dat in z'n dramaturgische diepte symbool is van de menschheidsziel. Ik heb alles doorleefd, in verbeeldings-reali-teit, maar daarvóór heb ik waargenomen, bestudeerd, met fijnste vertakking in de te tastene werkelijkheid.

Bij het scheppen laat ik al de dokumenten los, werkt de voorstelling mèt de verbeelding en bouwt hemelhoog boven den vlakken grond van mijn waargenomen realiteit uit, hun wereld van dramaturgie, epiek, en psychologie. Hun wereld van visioen en plastiek.

Daar zal ik je later meer van vertellen Florence, ook in verband met de tienvoudigheid van mijn natuur, die toch altijd tot Eenheid komt.

Ook nu weer werk ik zoo.

Het is verrukkelijk Florence, als je weet hoe je stap voor stap dat vreemde, norsche boerenleven of dat van visschers, land-loopers, misdadigers, dieven en andere geboeften doordringt, zonder veel van hun innerlijk te hooren.

Je leert, door met ieder om te gaan, een ontzaglijke wereld van typen, karakters, schepsels, toestanden en gebeurtenissen kennen. En juist, 'n gebeurtenisje, door hen met drie, vier woorden verteld, geeft voor je voorstelling en verbeelding de

26