Opgedoken

derhield met de Berlijnse damesconfectie, vertelde vaak over het interessante leven van confectionairs.

“Zou dat niet iets voor jou zijn?”, vroeg hij me, toen ik voor de vraag gesteld werd welk beroep ik moest kiezen. “Collecties ontwerpen en samenstellen, dat is niet verkeerd. In de modebranche kun je als werknemer geen hogere trap op de ladder bereiken dan die van confectionair. Tweemaal per jaar reizen confectionairs naar Parijs, bestuderen daar de creaties van de toonaangevende modehuizen en doen zo ideeën op. Bovendien bezoeken ze regelmatig de paarderennen om de garderobe van de dames te bekijken. Als je belangstelling hebt, zou ik mijn best kunnen doen om voor jou een plaats als stagiair te krijgen bij een gerenommeerde firma. “

Ik was er wel wat verbaasd over, dat het vooral mannen waren, die de damesmode bepaalden. Maar omdat ik dat wat mijn vader vertelde inderdaad aantrekkelijk vond, nam ik zijn aanbod aan. Bovendien geloofde ik wat tekentalent en gevoel voor kleur te hebben. Of het genoeg was om in dit vak te slagen zou moeten blijken.

Eind 1916, kort na het afscheid van Clarissa, meldde mijn vader mij: “Ik heb met een van mijn klanten gesproken, Julius Cohn, van de firma Cohn & Rosenbaum. Hij wil je wel aannemen op voorwaarde dat je voor je examen slaagt. Je krijgt per maand dertig mark salaris. De stageperiode duurt drie jaar. Als blijkt, dat je geschikt bent voor het vak, krijg je een jaar cadeau. “

Begin januari 1917 gingen we samen naar de heer Cohn. Kennelijk maakte ik een goede indruk. Nadat ik geslaagd was voor mijn eindexamen kon ik op 1 april 1917 als leerling beginnen bij zijn bedrijf.

Cohn & Rosenbaum was gevestigd in de Mohrenstrasse 44. Het eerste halfjaar werkte ik op de boekhouding. Ik moest brieven kopiëren, adressen op enveloppen schrijven en frankeren. Mijn superieuren, de wat verlepte juffrouw Von Treskow en de heer Rosenberger legden me uit hoe ik het kopieerapparaat moest bedienen: twee platen waartussen de te kopiëren brieven lagen werden door middel van een zware hefboom op elkaar geperst. Omdat de meeste mannelijke werknemers zich onder de wapens bevonden, waren mijn andere collega’s hoofdzakelijk jonge stagiaires, net als ik. Een van hen was Carl Fuss, waarmee ik snel bevriend raakte.

In oktober werd ik overgeplaatst van de boekhouding naar het stoffen-magazijn om warenkennis op te doen.

Naast de opleiding bij Cohn & Rosenbaum nam ik ’s avonds tekenles bij de Schule Reimann. Mijn doel, confectionair te worden, hield ik voor ogen, hoewel ik soms aan mijn talent twijfelde.