Dagboeken over een onderduikstertje 1942-1945

Voor Greet hiermee verder gaat, even een verder verslag van ons vakantieoord. Op dinsdag gingen we naar Oma toe. Kokkie was ’s morgens weg gegaan met een grote slee met een paard ervoor, van een kennis van Oom Han. Op de slee ging een mud aardappelen, een mud cokes, 40 kg hout, een stuk ham, een stuk spek, een stuk kaas, kapucijners, bruine bonen, meel, lucifers (ook een luxe), suiker, enfin, kortom alles wat er zo’n beetje nodig is, in geld op het ogenblik niet te betalen. We waren dan ook dolgelukkig. Cor ging mee om de boel voor vast op te knappen. Wij dronken bij Tante Tinie nog een echt kopje chocolade met een biscuitje. Toen we klaar waren met het werk, bracht Tante Tinie ons tot de Lankhorstlaan. Het was een vreselijke sneeuwjacht en het vroor tussen 10-15 graden, en er was een ijskoude wind. Onderweg kwamen we allemaal mensen tegen met omgehakte bomen. Het was verschrikkelijk om te zien; rijen, rijen niet te overzien, alles verkleumd en koud en alles had bomen gekapt. Het waren meest oude mannen met bevroren snorren en bevroren ijspegels aan hun neus. Paars zagen ze. Af en toe sloegen ze hun verkleumde handen in elkaar. Dan kwamen er meisjes en vrouwen op leeftijd en dan kwam de jeugd, die ontzettend hard moet werken op hun ene sneetje brood en anderhalve aardappel per dag. Jonge jongens of jonge mannen zie je heel sporadisch, aangezien de Grüne Polizei op straat loopt om al de jonge mannen naar Duitsland te deporteren. Sommigen die brutaal zijn moeten het loodje leggen en worden onbarmhartig meegenomen. Een heel huis met onderduikers is hier leeg gehaald, de mensen liepen langs de straat te schreien. Een kennisje van Oom E, een Inlandse jongen, was ook even tegen achten op straat; de Grüne kwam en meegenomen. Marty heeft geprobeerd hem te verlossen. Ze nam dameskleren met zich mee en spoedde zich naar de kazerne. Door praten heeft ze diverse Duitsers op een dwaalspoor gebracht, maar bij de laatste wacht liepen ze erin. Deze constateerde dat Rienk, zo heette hij, een jongen was en meegenomen werd hij en direct op transport naar München gezet. Zo maakt men dus jacht op al onze jonge mannen, op de toekomst van Holland. Het hele land siddert en beeft van de barbaarse methoden.

Het voedselvraagstuk is zeer, zeer precair. De mensen eten opgepiepte bloembollen met wat zout. Nu hebben ze hier allemaal nog wel wat aardappelen, wat in Amsterdam niet het geval is. Er staan hier haast geen bomen meer. Alles wordt omgehakt. Hier bij Oma in de Orchideeënlaan stonden prachtige lijsterbesbomen. Alles, alles weg, overal steken de stompen uit de straten. Niets is er veilig en het kan nu ook niet anders, de mensen hebben niet en het was bar koud. De mooiste wegen zijn zonder bomen en de dikste bomen vallen. Vandaag echter schijnt de zon en het ziet er uit als een voorjaarsdag. Oom Sep is gisteren hier geweest en hij vertelde dat hij gelijk met ons op stap was gegaan. Hij voelde zich van de kou echter onwel worden en keerde terug. Toen hij thuis kwam viel hij

273