Dagboeken over een onderduikstertje 1942-1945

en leeg gelopen. De schepen liggen helemaal droog; er is geen kanaalverbinding naar het hart van Duitsland. Goebbels heeft in zijn rede in samenwerking met Himmler gezegd, dat iedere stad in Duitsland verdedigd zal worden, totdat men op het laatst een partizanenoorlog zal voeren. Iedereen in Duitsland wordt ingeschakeld, het kleinste kind, de oudste inwoner. Mocht men niet helpen dan worden op staande voet de mensen doodgeschoten. Iedereen heeft het recht, als hij denkt in Duitsland iemand voor te hebben, die zich niet wenst in te zetten voor zijn vaderland, op slag dood te schieten. Al onze autos, de enkele die nog beschikbaar zijn, worden opgeëist. Amsterdam is zeer precair wat levensmiddelen betreft. Het gaat er ontzettend uitzien, men is bang voor hongersnood.

Warschau is negen weken lang door partizanen bevochten. De Russen konden er echter niet op tijd zijn en de strijd is dan ook opgegeven. 200 000 doden en gewonden, de stad helemaal verwoest, niets meer over, maar Warschau zal herrijzen. De geallieerden hebben de hele dag gevlogen. Het is nu acht uur ’s avonds en er vliegt weer een grote formatie over. De hele dag hebben ze weer fabrieken en machinerieën opgeblazen. Onze harten bloeden, maar we zullen strijden tot het uiterste.

6 oktober 1944 vrijdag

Minister Gerbrandy heeft gesproken en gezegd dat de toestand in Holland zeer precair is en dat er allerlei middelen beraamd moeten worden om Holland te helpen, wil ons land niet voorgoed ten onder gaan. Er zijn weer luchtlandingstroepen bij Wageningen en men veronderstelt dat er zeer sterk aangepakt zal worden. Wij hopen het. Men zegt dat er volgende week voor het laatst gas is en de Duitsers zetten ons zonder voedsel. Voor miljoenen wordt hier in de grond geboord, en het einde is nog niet te overzien.

Ik hoest vandaag weer lelijk en kom ook nog steeds niet op straat. Greet ligt nog in bed en mag er nog niet uit. Er is trouwens een verschrikkelijke wind. Ik ben erg lief geweest en kan heerlijk vrijen. Dan kom ik met mijn wangetje tegen Cor of Greet en zeg: “vijen”. Vandaag riep Greet: telefoon en ik riep haar na: telefoon.

8 oktober 1944 zondag

Gisteravond zou Greet nog in mijn dagboek geschreven hebben, maar om even half acht werd het licht heel slecht en een half uur later zat heel Amsterdam in het donker; geen licht en geen water meer. We begrepen er niets van. Het plan was toch dat we maandag geen licht meer zouden hebben. We hadden gelukkig onze batterijlamp en een kaars bij de hand, die we dan ook direct hebben aangestoken. Tegen twaalf uur kwam er weer licht. We zijn er toen uit gegaan, hebben onze bovenburen, die ook al op waren gebeld en Greet en Cor hebben nog even zitten

223