waren. De in het kamp achtergebleven oudste zuster, die zich verantwoordelijk voelde voor de jongeren, werd krankzinnig. Mannen moesten voor dezelfde misdaad door hun eigen kampgenoten opgehangen worden.
Slechts eenmaal gelukte het een groep van drie meisjes naar het ghetto Litzmannstadt te ontkomen. Zij schreven vandaar, dat nooit ..teruggetransporteerden" daar aangekomen waren. De ontvluchtingspogingen werden door de houding van de Poolse bevolking bijna onmogelijk gemaakt, omdat ze vluchtelingen, die ze als Joden herkenden, naar de politie brachten.
5 OCTOBER 1942.
Daar men bij de vluchtelingen veelvuldig geld vond, bedacht de Gestapo een methode om de Joden al het geld met een slag af te nemen. De 4e October werd de legercommandanten telefonisch bericht, dat alle kampbewoners, ziek of gezond, de volgende dag met hun bagage op de plaats klaar moesten staan, om weg te gaan. Vanzelfsprekend kwam er een grote paniek, want we verwachtten, dat we nu allen naar de gaskamers zouden gaan. Er hadden zelfmoordpogingen plaats, en niemand kon slapen die nacht. Na urenlang op de plaats gestaan te hebben, verscheen dan tenslotte de Gestapo, niet met de gevreesde vrachtwagens, maar met privé-auto’s. Ze hielden een toespraak, dat ieder zich vrijwillig kon melden, die geld of waardeartikelcn bezat. Sommigen gaven vrijwillig het verlangde geld af, zodat een totaal van ca. 150 RM. verkregen werd. Bij steekproeven werd niets gevonden, zodat de meisjes weer vertrekken konden, en wij er ditmaal slechts met de schrik afkwamen. In de mannenkampen ging het niet zo gemakkelijk. Bij onderzoekingen kwam nog geld te voorschijn, waarop de Gestapo dreigde te doen, wat ze gezegd had en inderdaad; ze liet den betreffenden persoon ophangen aan de dichtstbijzijnde boom.
BEGRAFENISSEN.
De lijkwagen kwam vaker dan de broodwagen. Een wagen verscheen met een lange, ruw getimmerde kist er op, waarin men het lijk wierp. Dikwijls kwam de wagen van andere
93