De vernietiging van de Joden in Polen

wegsturen, men wil mij vermoorden, ik heb toch altijd ijverig gewerkt." Een paar voorbijgangers waren ontroerd en wilden er meer van weten, maar Duitsers riepen terstond de politie, die de mensen uit elkaar joeg. De schuldige wacht en de kampcommandant werden zwaar gestraft.

In verband hiermee zou ik nog willen zeggen, dat er af en toe eigenaardige leveringen van gedragen, van jodensterren voorziene kleren aankwamen, die waarschijnlijk van gestorven mensen uit het ghetto kwamen. Men vermoedde, dat dit de kleren waren van mensen die uit Litzmannstadt waren „verhuisd", daar hun koffers naar Litzmannstadt terugkwamen, maar zijzelf wegbleven. Dit vertelden Joodse transportarbeiders uit Litzmannstadt, die nu in Posen werkten.

ONTVLUCHTINGSPOGINGEN.

Ondanks de scherpe bewaking in het kamp en in de werkplaats, werden er vaak pogingen om te vluchten ondernomen, die echter zelden met succes bekroond werden. Veel te erg vielen die vermagerde en kaalgeschoren mannen en meisjes op, ook als het hun gelukte, zich goede kleren te verschaffen. De meesten hadden de weinige hele dingen uit het ghetto reeds omgeruild tegen voedsel en droegen totaal verscheurde kleren en ondergoed. Ze bezaten geen warme kleren en moesten zelfs bij erge koude in vodderige zomerkleren zonder kousen buiten werken. Leren schoenen had haast niemand. Ze droegen slecht gemaakte houten schoenen en reeds deze gebrekkige schoenbckleding deed vele vluchtpogingen in duigen vallen.

Op pogingen om te ontvluchten stond de doodstraf, bovendien werd het gehele kamp gestraft: geen eten, strafarbeid, stokslagen voor iedere tiende, urenlang staan op de plaats bij weer of geen weer.

De meeste vluchtelingen werden reeds in de buurt van het kamp gegrepen en naar de Gestapo gebracht. Velen werd het ontbreken van papieren noodlottig. Zo hoopten twee zusjes van 16 en 18 jaar bij een boer werk te vinden; ze werden echter geweigerd en kwamen reeds dezelfde avond weer in het kamp terug. De Gestapo haalde hen af, en maakte na weken van kwellende onzekerheid bekend, dat de beide Jodinnen wegens poging om te ontvluchten doodgeschoten

92