Gcwooalijk baadden allen op Zaterdagmiddag in grote houten wasvaten, terwijl hetzelfde water door vier meisjes gebruikt werd, omdat het per emmer uit de rivier gehaald moest worden. Zeer dikwijls moest ook ’s Zondags gewerkt worden, zodat ze nauwelijks tijd vonden, hun kleding en ondergoed te herstellen.
’s Avonds zaten de meisjes bij elkaar en zongen Poolse, Russische en Jiddische liedjes, of ook liedjes, die ze zelf gemaakt hadden, en die aanschouwelijk en dikwijls bij alle ellende nog humoristisch het kampleven schilderden. Een door mij opgeschreven verzameling van deze liedjes en toneelstukken is helaas met mijn bagage verloren gegaan.
HET DUITSE BESTUUR VAN DE JOODSE KAMPEN.Nadat in de winter van 1941-1942 het D.A.F. door haar slechte beheer en grove bedriegerijen duizenden Joden, deels liet verhongeren, deels aan besmettelijke ziekten liet sterven, nom in de lente van 1942 de stad Posen zelf het bestuur op zich. Niet uit menslievendheid, maar om de reeds schaarse arbeidskrachten te behouden, en daar men op nieuwe krachten niet kon rekenen, besloot men, de Joodse arbeiders iets beter te voeden. Een tijdlang had het belang, dat zij er bij hadden, om de Joodse arbeiders te behouden, de overhand boven de vernietigingsprincipes van de Gestapo. Er was op dit punt niet zelden meningsverschil tussen de SS en degenen, die het werk uitdeelden. Voor de belangrijke baan van kampcommandant koos men verdienstelijke partijgenoten, SS-mannen, Volksduitsers en vanuit het buitenland gerepatrieerde Duitsers. Van hun willekeur of goedgezindheid hing het lot van de kampbewoners af, ze werden nooit gecontroleerd. Aan een Duitse uit de Baltische landen had men het baantje van kampcommandante in Antonienhof aangeboden. Als bewijs van bekwaamheid om de leiding op zich te nemen van een Jodenkamp, was bij de Gestapo de bewering voldoende, dat ze antisemiete was. En werkelijk verstond ze van bestuurs- en technische aangelegenheden in het algemeen niets, maar tot mijn grote verrassing verklaarde ze dadelijk bij mijn aankomst in het kamp, dat ze anti-Nazi was en door
89