De vernietiging van de Joden in Polen

In de Sauna kregen we order ons uit te kleden. We stonden in een korte gang. Het vroor hard. De deuren stonden open en hier en daar ontbraken ramen. Daarna gingen we een kleine kamer binnen, waar gevangenen klaar stonden met tondcuzen en ons geheel kaal schoren. Alleen doktoren werden gespaard. Na met een ondefinieerbare desinfectievloeistof ingewreven te zijn — het ging bijzonder vluchtig —, werd de kudde in een zaaltje gedreven, waar amphitheatersgewijs banken stonden. Daar mochten we gaan zitten en...... wach

ten. Door dit zaaltje werd een hete luchtstroom gedreven, zodat we wat begonnen bij te komen. Het werd langzamerhand onhoudbaar warm. We vergingen van dorst, doch kregen niet te drinken. Sommigen vielen flauw — een emmer water bracht hen bij. Ramen gingen open. Een ijskoude wind woei naar binnen. Wij wachtten. Dan eindelijk gingen de deuren van de douchekamer open. Het gedrang werd ontzettend, daar iedereen aan de slagen van de „Saunahelpsters” (medegevangenen) trachtte te ontkomen. De douche was gelukkig warm. Zeep ontbrak. Handdoeken bestonden niet, althans niet voor ons. We werden druipnat een volgende zaal ingejaagd. Stenen vloeren, overal ramen open tegen elkaar, rillend van kou wachtten we. Een paar kerels in uniform komen binnen, flirten wat met het personeel (goed gevoede en goed geklede meisjes), lopen dan neuriënd tussen de versufte kudde lichamen door. Verdwijnen weer. De uitreiking van kleren begint. Mannenondergoed, gedesinfecteerd, maar te vies om aan te trekken. Vooruit maar, opschieten. Een wollen trui, jurk, kousen, een paar bandjes om vast te maken, een mantel, shawltje voor om het hoofd. Het zijn lompen, maar je kunt er mee voort.

We beginnen iets los te komen en vragen aan de Sauna-meisjes, die er het minst onvriendelijk uitzien: ,,Wat nu? Zie je de mannen wel eens?” — ,,Nee, alleen als je toevallig een commando passeert of als ze hier in het kamp werk hebben.*’ „En de kinderen? En de vrouwen, die niet bij deze groep zijn?”

„Hab keine Angst. Die leben schon nicht mehr. Abcr dir wird man nichts machen, solange du gesund bist.” Wij begrepen het niet — het duurde dagen en weken voor het in ons begon door te dringen, dat die hoge schoorstenen met rode vlammen, die ’s nachts het gehele kamp verlichtten, alleen be-

128