De vernietiging van de Joden in Polen

ons te spreken, maar in verschillende ateliers kregen de vrouwen brood, fruit en kranten van de arbeiders. Russische gevangenen, die gedurende enige dagen in het kamp werkten om een nieuwe hangar te bouwen, gelukte het zelfs, ons kleren toe te gooien, hun eigen pullovers, shawls en handschoenen.

De gepresteerde arbeid werd gecontroleerd. De berichtgeefster kent slechts één geval, waarin een vrouw gestraft werd, omdat ze niet genoeg werkte. Wie beter dan de voorgangster gewerkt had, kreeg een klein beetje eten meer, bijv. 20 gr. margarine, een beetje jam of een pak zeeppoeder. Desniettegenstaande werkte niemand meer dan haar voorgangster, ieder deed slechts het volstrekte minimum.

De Hongaarse vrouwen vormden een uitzondering, omdat ze bijzonder bang waren; het waren ook voor het grootste deel meisjes van het platteland, terwijl de Franse en Hollandse meisjes uit de stad kwamen en beter wisten, wat ze wilden.

Het kamp werd door de SS bestuurd en was afhankelijk van de fabriek Kratzau. De fabriek en het leven in de fabriek beheersten het gehele leven in het kamp. De commandante van het kamp was een jong meisje in uniform, in het gewone leven kapster, 23 jaar, met als assistent een SS-Unterscharführer. Hij was officier bij de geneeskundige dienst en verantwoordelijk voor de keuken. Wij hadden 15 opzichteressen, gemobiliseerde vrouwen in uniform, en enige SS-ers als kampbewakers, van wie er dagelijks een of twee de vrouwen, die naar de fabriek gingen, begeleidden. In principe waren we nooit alleen, behalve in de slaapzalen. Op weg van het kamp naar de fabriek werden we door opzichteressen begeleid, die ons moesten verhinderen, met elkaar te spreken of buiten de rij te gaan, een zeer zware taak, omdat het volkomen donker was. De weg was zeer slijkerig, en de slecht geschoeide vrouwen bleven vaak achter. Men schreeuwde daarom onophoudelijk zodanig, dat de bevolking zich over het lawaai beklaagde. Van tijd tot tijd sloeg men een vrouw, omdat ze achtergebleven was, of gesproken had.

In de fabriek zelf was in iedere zaal een opzichtcres, maar ze bemoeide zich weinig met ons. Bovendien was er in iedere

100