Een plan van onbeschrijfelijke grootheid

'U hoeft zich heus niet te verontschuldigen, mevrouw Bloch. Vertelt u mij gerust wat u zo vreselijk verdriet doet, we hebben alle tijd,' zei Laura, een blik op de klok achter Selma aan de muur werpend. 'Wanneer heeft u uw man verloren?'

'Vorig jaar. Op 4 october, op zijn verjaardag, heeft hij zichzelf van het leven benomen. Hij is onder de trein gesprongen, slechts een paar uur voor wij, Bram en ik, aankwamen om met hem zijn verjaardag te vieren. Mijn arme man was geestesziek geworden door al gruwelijks dat hem in het concentratiekamp in de oorlog was aangedaan en verbleef in een psychiatrische inrichting die in de nabijheid van het spoor lag.'

Geschokt keek Laura haar aan. 'Wat afschuwelijk,' zei ze. 'Heeft hij u nog iets achtergelaten, wist u waarom...?'

'Een briefje schrijven of zoiets, daartoe was hij niet in staat. Maar ja, ik wist heel goed waarom hij het deed, alleen was het toen te laat.' Met het verfrommelde zakdoekje veegde Selma nieuwe tranen van haar wangen en hield haar ogen op haar schoot gericht. Haar slapen bonsden, want nu kwam onvermijdelijk de vraag van de dokter waarom zij haar mans zelfmoord dan niet had kunnen voorkomen. Nu moest ze schuld bekennen en die angstbeelden verwoorden. Het gesprek liep evenwel geheel anders want de dokter vroeg 'Heeft u in de oorlog zelf ook in een kamp gezeten?'

Selma keek op en schudde haar hoofd. 'Nee, maar het had niet veel gescheeld. Mijn ouders hadden voor mij en mijn broertje Jona net op tijd een onderduikadres gevonden bij een groenteboer in Huizen. Jona en ik hebben daar bij dat gezin vanaf '43 ondergedo

125