Schetsen en vertellingen

‘Als student, jongen, was ik op ’r verliefd, van ’n verliefdheid, ’n hartstocht, of vóór mij nog nooit iemand datzelfde doorstaan had. En zij - zij, om geen groote woorden te gebruiken, kon geen seconde buiten me. We trouwden - na ’n engagement van hemelbestormende teederheid, tortelen zonder eind, gekibbel en wrijvinkjes - om niemendal.

’r Is geen verloofd paar, of ’t meisje huilt, zei mijn moeder: door scènetjes leer je mekaar kennen, waardeeren. En haar vader, ’n beste kerel, lachte na iedere futiele kwestie en sprak: de ruzietjes, jongelui, zijn ’r om mekander weer af te zoenen.

Ik had me als dokter gevestigd, alles zuinigjes aan, bang voor nieuwe schulden bij de oude, die ’k als student had gemaakt, ’t Inzet-jaar moesten we wanhopig-precies de geringste uitgaven overwegen.

Van uitgaan was geen sprake, behoefde geen sprake te zijn, omdat we als gezworen kameraden ’s avonds in mijn werkkamer zaten. Heel kort - misschien heel lang: is ’t te meten? - kenden we ’n prachtig intiem geluk. Tot zij, als ik dat beoordeelen mag, ’t ondersteboven smeet.

Ze hield van me met ’n verstikkende genegenheid, wou uitleg van ’n gebaar, van ’n moment voor-je-zelf-uit-droomen, van rimpels in m’n voorhoofd, van ’n niets-betoogende zucht.

M’n ouwe, verharende kater, dien ’k jaren had gehad, die z’n plaats op ’n stoel bij de tafel kende, en me aan placht te stooten, als ’k bij ’t lezen der krant z’n hapjes vergat - die goeie, brave kater moest de straat op. Hij was onzindelijk, zei ze. Ik dee zoo ziekelijk-lief met ’m, zei ze. Ze kon geen katten zetten, zei ze.

Op ’n dag van visites thuiskomend, vond ik z’n stoel leeg. Ze had ’m door de meid ergens buiten in ’t veld laten brengen. En toen ’k daarover verwijten maakte, huilde ze en mokte ’n paar uur. ’n Week later werd de meid gesjeesd. Ik maakte van ’n meid ’n vriendin, zei ze. Ik wist m’n afstand niet te bewaren, zei ze. Ik was voor de meid even vriendelijk als voor haar, zei ze...

Kwam ’r ’n brief van ’n studievriend, dan moest ze dien brief lezen en ergerde zich aan den lossen toon. Als ’k ’m wilde inviteeren, om bij ons te eten, weigerde zij.

Ze begreep niet, waarom ik in-eens - nee maar: zoo uit de lucht gevallen! - vriendschap, voor iemand voelde, over wien ’k ’r nauwelijks in den engagementstijd had gesproken. Dreef ik m’n wil door,

224