Schetsen en vertellingen

TARQUINIUS SUPERBUS

In die dagen - toen ’k nog, als je ’t ding ’n deftigen naam wil geven, ‘secretaris’ bij den voor ’n jaar gestorven theaterdirecteur Périer was, in die dagen gebeurde ’r zooveel, kreeg je zooveel onder oogen, zooveel zonderlings en merkwaardigs, dat je ’r ’n spannend boek over zou kunnen schrijven, ’t Heele coulisse-leven ging aan je voorbij, ’t eene schandaaltje na ’t andere, ’t Was ’n kaleidoskoop van ijdelheidjes, een-dagsvliegen, ’n gedwarrel en gefladder om ’t groote theater-licht, dat iets meer op z’n geweten heeft dan ’n op ’n zomeravond buiten brandende lamp! Ik als ‘secretaris’, was de wrijfpaal in al de gevallen, dat de directeur zich buiten schot bliefde te houen. Ik kreeg standjes van boven, van beneden. En om m’n positie te handhaven, intrigeerde ik mee, zooals de omstandigheden dat meebrachten. Ik was koninkje op ’t derde plan. Ik had gelijkenis met ’n fietsrijder, die naar benee trappen uitdeelt en naar boven z’n rug gekromd houdt. Wanneer ’t niet van ’n intimus van den directeur was, suizebolden de manuscripten ’t eerst in mijn handen. En omdat ’r soms dagen waren, dat eenzelfde post ’r twee, drie bracht, las ’k de meeste in ’n vloek en ’n zucht, en na ’n paar bladzijden wist ’k al of ’t echt of onecht, of ’t natuurgave of surrogaat, boter of margarine was. Grooter kwelling, dan ’t kennismaken met zooveel dramatische producten, onleesbaar, hondschslecht, idioot, huizenhoog beneden ’t middelmatige, kun je je niet voorstellen! En als je ’r niet met zeer bekwamen spoed doorheen worstelde, regende ’t brieven en klachten, die meneer de directeur, als-ie door ’n beroerde recette uit z’n humeur was, door ’n vergrootglas bekeek, en met niet zeer hoffelijke bewoordingen naar mijn afdeeling verwees. Eiken dag lag ’r ’n stapel of ’n stapeltje op m’n schrijftafel, en zelden ging ’k zonder ’n zwaar-gespekte portefeuille naar m’n gemeubileerde kamers terug. Onder de klungels-in-vijf-bedrijven, waarmee ’k toen m’n tijd vermorste, en waarvan ’k niet één naam onthouwen heb, bevond zich ‘Tarquinius Superbus’, treurspel in veertien tafreelen - en in verzen. Als ’k zeg, dat ’k niet één naam memoreerde, en ’k met ‘Tarquinius Superbus’ ’n uitzondering maak, bedoel ’k daarmee allerminst iets ten gunste van dat treurspel. ‘Tarquinius Superbus’ is in m’n herinnering als ’n onsterfelijk stuk blijven leven, door ’n klein, lief treurspel, dat ik je ga ver

215