omringde oogen onder de vergroeide wenkbrauwen, als ’n kind van ’n jaar of acht uit. Alleen z’n groote, wijd van ’t hoofd staande ooren, lellen tweemaal zoo lang als ’t verlegen neusje, deden ’m ouder lijken. Met ’t kreupel been was-ie geboren, juist en waarlijk ’n bof, toen z’n vader, die letterzetter was, voor den éérsten keer aan loodvergiftiging leed en ’n veertien dagen vrijaf had gekregen. Dat was ’n werker - de magere man, dien-ie zich nog best wist te herinneren. Als-ie in de nachtploeg van de krantedrukkerij ingedeeld was, ploeterde-ie overdag thuis - voor eigen rekening bestel-linkjes enveloppes, visitekaartjes, bruilofsvoordrachten uitvoerend -had-ie de dagploeg, dan prutste-ie tot laat in den nacht. Z’n eenige, sterke, ’m op-de-been houdende illusie was ’t bedaard aan potten, stuivertje bij stuivertje, kwartje bij kwartje, altijd door in de hoop de goddelijke hoop, nog ’ns voor zichzelf ’n klein drukkerijtje te beginnen, eigen baas te worden.
En dat zou-ie bereikt hebben, na nog een paar jaar hard sloven, als z’n zwakke longen tegen ’n tweede loodvergiftiging bestand waren geweest - ’t Lange ziekbed slokte de spaarcenten - vader stierf in ’t hartje van den winter - Lodewijkje, met twee oom’s en ’n buurman, bewezen de laatste eer - en de weduwe ging uit schoonmaken, om d’r kacheltje warm te houden.
De eerste jaren bleef Lodewijkje op ’t kamertje met de alkoof passen^ maar omdat ’n jongen van dien leeftijd de handen uit de mouwen dient te steken, keek oom voor ’m uit.
Twee dagen wurmde ’t minne kereltje, dat zoo’n liefhebberij in ’t vak van z’n vader had, op ’n groote drukkerij. Toen vond moeder ’m ’s avonds grienend bij ’t gloeiend kacheltje. De jongens hadden ’m zóó gepest, de baas was zóó an ’t opspelen geweest over slordig gesorteerde letters, dat-ie ’r in schafttijd vandoor was gehold, zoo gauw als ’t met ’t kreupel been kon.
Op ’n andere zetterij lukte ’t evenmin, ’t Schuwe, zwakke, verlepte ventje, op school al gekweld en bespot, werd door de gezonde, speelsche leerjongens in de maling genomen. Z’n boterhammenzakje was zoek of met ouwe prullen gevuld - z’n fleschje water en melk, door moeder klaar gemaakt, hielden ze onder de kraan.
‘Dat wordt wat moois met jou!’ klaagde de weduwe: ‘je bent haast ’n man - alléén ken ik ’t brood niet verdiene! Je vader most ’t zien, hoe je te keer gaat...’
198