Joodse godsdienstleer voor de jeugd

84

dan ook ten allen tijde bij de voordracht der סליחית herhaaldelijk in gebeden als אל ארך ׳אל מלך יושב אפים en ׳כי על רחמיך הרבים terwijl voorts innige smeekingen om ontferming en vergiffenis, zonder bepaalde vermelding der ׳י״ג מדות een belangrijk deel van den eeredienst voor boete• en bekeeringsdagen uitmaken, als:

in de inleidende en begeleidende gebeden bij de verschillende ודוים van den Verzoendag en andere boetedagen (.אהה המילהז .ועל בלם ׳ובכן יהי רצון ׳מחל וסלח ׳הרשענו ׳אתה נתן •אלהי עד שלא נוצרתי תשבעו ואהה רחום ׳אל תעזבנו en משיח צדקך) ; in een aantal פיוטים van den Verzoendag, als: in פלח - יוצת en -אז ביום כפור ; in - שחרית

־ : *    .    T

אנא אל־הים חיים enz., מי יתנה תכף ; in מוסף -van נחשב tot מי יערך אליך ׳אשר אימתך ; in מערב ׳שמע נא - נעילה en פתח לנו; in de meeste סליחות van dien dag en in eenige van de bekee• ringsdagen, alsmede in de verzen מת נאמר לפניך» die gewoonlijk bij het begin der בלחות gelezen worden.

22׳. Verreweg het grootste gedeelte echter der סליחות voor vasten- en bekeeringsdagen bestaat uit bittere klaagtonen over het leed der eindelooze ballingschap (גלות) en komt daarin aan de רעות nabij, met dit verschil, dat zich in de סליחות daaraan natuurlijk steeds de bede om vergiffenis en herstel vastknoopt. Om dit te begrijpen, behoeft