Kiekjes

buitelen. Geen mooi speelgoed daar, als-ie zoo ligt in ’n houten doos op stroo, in witte wa met ’n laatsten lach onder het deksel? En de Speelman kruit hem voort in ’n karretje en allemaal menschjes loopen ’m na, is dat niet mooi?

Israël Speelman met z’n speelgoed. Ai, ik sla aan ’t mijmeren. Ach, laat mij, in de negen dagen. Israël, de Speelman. Israël, die de heele wereld kruit, menschen en dieren, de aarde met wat er op, de zee met wat er in is. Israël, die ’t paradijs in handen heeft, van kunst, muziek, mechaniek, industrie, huisvlijt, banken en theaters, beurzen en fabrieken, schepen en sporen. Dan staat de wereld hier, dan staat ze daar. ’n Tijd geleden in Palestina, in de schaduw van den tempel, ’n tijdje later in de zon van de vrijheid, ’n tijdje nu in den schaduw van den haat, ’n wijle in rust, toen de groote Drijver ze hun heilstaat liet, maar in stage zwerving van goloes, toen Hij riep „door-loopen!” Israël, Speelman, grof heb je gespeeld en valsch, met geld en met levens.

„Och, weet je veel! Anschel, hoor je dat, Leo wil die bioscoop. Nee, hoor, ik gok liever met rails en spoor!”

„Ai, kijk 's, die automobiel, die neem ik. Koop jij maar vrotte huissies, nee Sieg? Of nee, ik weet wat fijners, die kar met balen koffie en meel d’r op, daar, kijk, David, daar, nee, stomkop, daar achter die schepen, daar, waar ik met m’11 vinger wijs, nou, wat zeg je daarvan, zie je ’t nou nóg niet?”

„Mot je, Willie, heb ik allang gezien. Ik kijk niet naar die gokboel. Ik kijk liever naar muziek, ik leer liever kunst.” „Eh, ’n viool! èh, ’n piano! èh, ’n schilderdoos! èh, ’ntooneel!” „Jij bent èh, met je automobiel en je balen koffie!”

Ik ben weer in de wakkere wereld. Op ’t Waterlooplein. Daat staat Israël Speelman, met z’n wereldje van speelgoed. In de negen dagen is ’t. ’n Dag voor Tisje-b’ow. Zwaar de lucht, zwanger van verandering. Loom zwijmt ’t Plein, in matelooze hitte. Israël Speelman droomt aan z’n wagentje, vol van de aarde en de zee, in suffe moeheid van geen handgift en geen lust. Werd ’t maar donker, was ’t maar avond. In de negen dagen ligt ’n vloek op de sgoure, kan ’t mazzel niet lachen.

Wakker, Israël Speelman, wakker, waak, kijk, hoor en hoed je! Daar komt aan! Om den hoek. In ongeziene vaart. Heb je de waarschuwing van den voerman niet gehoord? Tweemaal,