Kiekjes

XXX.

i35

HILLEL EN SJAMMAI.

Twee verstands-worstelaars, twee gevoels-athleten. Levenslang met elkander gevochten, zonder één oogenblik zonder elkander te kunnen. Beiden kampioenen. Hillel licht-gewicht, Sjammai zwaar-gewicht. „Beter niet geboren,” zucht Sjam-mai. „Beter wèl geboren”, lucht Hillel. „Men mag niet!” gromt Sjammai. „Men mag wèl!” komt Hillel. Beiden hebben ze recht, maar Hillel wint ’t. Omdat Hillel optimisme is en Sjammai pessimisme, in ’t Hollandsch: licht en donker, in ’t Joodsch: geduld en ongeduld. In iederen voetstap van de wet staan ze tegenover elkander, vanaf het „opvegen van de kruimels op Sjabbos na het eten” tot aan „wie Jood mag worden en wie niet.” Sjammai is de man van de steenen tafelen, Hillel van het vleezen hart. Hillel loopt immer met zijn ziel onder zijn arm, Sjammai zag men nooit anders dan met den „el-stok” in de hand. Sjammai weegt en meet en telt precies, Hillel schat met oogen-maat en geeft en neemt „inde roesj”. Hillel denkt: „’tkomt wel goed.” Sjammai zegt: „men kan nooit weten.” En daarom laat Sjammai de zoldering doorbreken boven den wieg van zijn kleinkind, om ’t wichtje, nauw geboren, onder ’n Soekoh te laten slapen. En daarom roept Hillel, als hij op weg naar huis een luid geschrei verneemt: „ik ben overtuigd, dat die noodkreet niet uit mijn huis komt.” Daarom leeft Sjammai iederen dag in zorg voor Sjabbos. Ziet hij iets lekkers op Zondag, dan koopt-ie het voor Sjabbos, want misschien komt er voor Sjabbos niets meer te koop. Vindt hij op Maandag iets lekkerders, dan koopt hij dat voor Sjabbos en eet dat van Zondag op. Maar Hillel denkt: „Geloofd is God iederen dag.” Hij leeft en eet in den dag, waarin hij is. Voor Sjabbos zal God wel zorgen.

Hun namen zeggen al alles. Hillel beteekent „loflied” en Sjammai „klaagzang”.

Ik zeg u: als Hillel en Sjammai samen een kruidenierswinkel gehad zouden hebben, Sjammai zou de korreltjes suiker niet wegen maar tellen en Hillel zou bij ieder half pond een pond hebben toegegeven. En daardoor zou, juist door beiden samen, de zaak gerendeerd hebben.