het publiek ״mazzel-tov" davert, alsof dat de heele clou van de choepoh is!
Wij zouden hier lang kunnen blijven stilstaan bij alle gebruiken, die met choepoh en bruiloft in verband staan, zoowel in Bijbelschen als in na-Bij belschen tijd. Dit zou echter in dit bestek te ver voeren. En toch willen wij er ook niet geheel over zwijgen, omdat er toch niets heerlijkers en heiligers is dan bij het Lief even te verwijlen.
Laten wij dus nog eerst even de verschillende ceremoniën van het Joodsche huwelijk en de benamingen ervan goed begrijpen.
1. Men heeft dus eerst de kennismaking der twee voor elkan-der bestemden. Dus wat wij de verloving noemen.
Dat heet in het Hebreeuwsch שדוכין of שדרך• Verbasterd tot ״Sjiddesj".
Hij die de beide jongelieden met elkander in kennis brengt, heet de שךכן. Een huwelijk zonder voorafgaande kennismaking der jon-gelieden wordt in den Talmoed streng veroordeeld. Zoo iemand werd zelfs gegeeseld (Kidoesjien 12b). En zeker was het verboden een vrouw te huwen, die men nog nooit van te voren gezien had. (Kidoesjien 41b).
2. Dan volgt de ״ ארוסץ de ondertrouw". De bruid is daar-door heilig voor den bruidegom bestemd. Zij is vanaf dit oogenblik zijn wettige echtgenoote. Zij blijft echter nog een vol jaar in haar vaders huis. Haar vader moet nog steeds voor haar onderhoud zor-gen. Zij mag nog niet met haar echtgenoot samen wonen. Alleen wanneer er een oorlog uitbreekt, moet haar echtgenoot haar binnen het jaar huwen. (Deuteronomium 20-7). Als de tijd van de !,ארוס verstreken is en de echtgenoot heeft haar nog niet gehuwd, dan is de echtgenoot verplicht haar te onderhouden. (Ketoebot 57b).
3. Dan volgt de נעזואין wat wij de חופה of חתמה noemen. Tegenwoordig zijn ארוסץ en נשואין op één dag, maar zijn nog steeds twee afzonderlijke plechtigheden.
Over deze Joodsche bruiloft willen wij nu graag even uitwijden.
Hoe heilig-mooi de Joodsche bruiloft is, mag wel daaruit blijken, dat men de dag van Gods Openbaring op Sinai de Bruiloftsdag van God en Israël genoemd heeft (Midrasj Hooglied 3- enz.). God is de
II