Bloemlezing uit zijn werk

aanpassen, hier wil de school zich graag, o, graag aan het kind aanpassen! Daar moeten ouders en kinderen zich onderschikken, hier spelen ouders en kinderen den baas! De uren schikken niet, de leerstof schikt niet, dus dingen ze af en... ze krijgen 't voor wat ze bieden, als ze ons maar de gunst willen doen, om af en toe op school te komen.

Ziehier, kort en waar de stand van zaken bij ons in dezen tijd van Ont-wik-ke-ling.

De bijzondere school schijnt een uitweg. Schijnt. Omdat ook daar het ]oodsche onderwijs absoluut ondergeschikt is aan het maatschappelijke. De mindere mate van kennis van de }oodsche leervakken is absoluut geen sta-in-de-weg voor den overgang naar een hoogere klas. Ja, zelfs een méérdere mate in kennis van de Joodsche leervakken kan het kind niet baten, als het in de maatschappelijke vakken onvoldoende is. Meen nu ook niet, dat, om bij het Touroh-onderwijs te blijven, de bijzondere school ook maar eenigszins zweemt naar den klassieken eisch. Het is waar, dat daar al vroeger met het Touroh-onderwijs begonnen wordt. Maar dan ook met heel voorzichtige Iepeltjesmaat. En verder is het ook daar een met uiterste voorzorg gekozen bloemlezing van de Touroh. Geen denken aan, dat ook daar de Touroh wordt geleerd, zooals zij gegeven is. En zeker ook daar geen denken aan, dat Leviticus ,pan den reinen van geest" wordt voorgezet. In dit opzicht gaat de bijzondere school zeer zeker de Joodsche school niet uit den weg. De bijzondere school heeft dit belangrijke punt voor, dat ze op het plan der meerderwaardigheid staat tegenover ouders en kinderen. Zij houdt de beschikking over haar uren. Zij hoeft niet op de knieën te liggen. Zij neemt het Joodsche onderricht mee op sleep in den leerplicht achter het maatschappelijk onderwijs. Maar geheel vrij tegenover de ouders staat het niet. De ouders blijven eischen de absolute gelijkwaardigheid van het maatschappelijk onderwijs met dat van de openbare school. En zoo niet, dan geven zij hun kind aan het bijzonder onderwijs niet! Ook dit is alweer een slag in ons gezicht. Eischen omtrent het ]oodsche onderwijs stellen de ouders niet En deze slag maakt ons hier des te erger beschaamd. Omdat hier zo duidelijk uitkomen de

II