Rechtskundige significa, proefschrift

Ί\

En ״strafrechtelijke toerekening” is dus een strafrech-telijk begrip, gelijk wijsbegeerte een wijsgeerig begrip is. Het Burgerlijk Recht is de leer van de burger-rechtelijke toerekening. De Zedekunde is de wetenschap van de zedelijke toerekening. Daaruit volgt, dat het b egrip ״toerekening’' niet uitsluitend een juridisch begrip is.

Het feit van de toerekening is eene uiting van den

o    o

menschelijken geest. Het wezen van dit feit te onder-zoeken kan de taak van den zielkundige zijn. Dus is ״toerekening” mede een zielkundig begrip. Dr. Cox heeft dit zelf zeer goed ingezien, toen hij schreef: ״Wij weten, dat deze algemeen menschelijke eigen-schap: het toerekenen, een grondslag vormt voor ons maatschappelijk leven, dat dit eenvoudig onmogelijk zou zijn zonder toerekening. *) Het is een gegeven, dat wij vinden in den geaardheid van den mensch.” ¹)

Men zou kunnen beproeven het Voorwerp van onder-zoek van iedere Wetenschap te noemen. Het Strafrecht is de wetenschap van de strafrechtelijke Toerekening. De Geschiedenis is de wetenschap van het Eenmalige. De Natuurwetenschap is de wetenschap van het Veel-malige. De Statistiek is de wetenschap van het Be-trekkelijk Persoonlijke. 3) Ieder dezer Oordeelen is eene Waardevolle Tautologie. Men zou de vraag kunnen stellen waarvan wetenschap de Wetenschap is en het antwoord zou de meest-Waardevolle Tautologie zijn. De wetenschap der wetenschappen heeft als voorwerp van onderzoek de ״grondbegrippen” van alle ״weten-

¹

״Handelingen van het Psychiatrisch-Juridisch Gezelschap”. Vergadering van 3 April 1909, bldz. 4.