Rechtskundige significa, proefschrift

230

bijvoeglijke naamwoorden afgeleid van ״toerekenen” niet namen zijn van eigenschappen, maar namen van verhoudingen. Eene verhouding bestaat of bestaat niet maar zij bestaat niet gedeeltelijk of verminderd. Men kan op straat iemand aanspreken of niet aanspreken. Men kan met hem spreken gedurende längeren of ge-durende korteren tijd, maar men kan niet iemand ge-deeltelijk of verminderd aanspreken.

Dat de Zin der beide uitdrukkingen onlogisch en onjuist is, ontging den Nederlandschen Strafwetgever niet. De Memorie van Toelichting van het Wetboek van Strafrecht schrijft ^τ) ״Eene handeling is in straf-rechtelijken zin toerekenbaar of niet. Zeker bestaan er nog verschillende graden van schuld al naarmate de verstandelijke vermogens meer of minder ontwikkeld zijn ; maar het begrip van toerekenbaarheid is niet deelbaar. Als vast staat, dat de beklaagde heeft ge-daan wat hij niet kon laten of gelaten wat hij niet kon doen, dan is het feit ontoerekenbaar ¹); als daar-entegen zijn gemoedstoestand de vrije wilsbepaling niet uitsloot 3) dan is het feit, hoe verschoonlijk ook, toerekenbaar. 4) Tertium non datur.”

In de Memorie van Toelichting* van de zoogenaamde

o    o

¹

״Kunnen” heeft hier de Waarde van ״rechtens behooren” gelijk mede in W. v. S. art. 37 en B. W art. !280. Iedereen doet, wat hij niet , .kan” laten of laat wat hij niet ״kan” doen, wanneer ״kunnen” in zijnen Zin wordt gebruikt.