104
de begrijpelijkheid van de mededeeling verminderen in plaats van vermeerderen. Werkwoorden als ״aan-spreken, antwoorden, toerekenen” behoeven niet weder te worden gesplitst om begrijpelijk te zijn. Integendeel : het splitsen ^an deze werkwoorden zou onze mede-deelingen minder duidelijk maken. Anders een werk-woord als ״oorlogvoeren.” Dit zal in de meeste ge-vallen worden gesplitst. Een boek schrijven over den oorlog wil zeggen het werkwoord ״oorlogvoeren” splitsen in werkwoorden van minder omvang. x) l Werkwoorden kunnen onsplitsbaar zijn in ééne taal en splitsbaar in eene andere taal. Een merkwaardig voorbeeld: volgens Dr Van Ginneken ״kan de Nama-Hottentot ons imperativisch ״halen” in zijne taal niet anders uitdrukken dan met: ״Ga heen, neem het, keer terug, en geef het.” 1) Dr. Van Ginneken noemt dit ״analyseeren onzer samengestelde werkwoordelijke be-grippen.” 3) Dr. Van Ginneken ziet ״de nauwste samen-hang” tusschen deze ״analyse der samengestelde werkwoordelijke begrippen” en ״de levendige periphras-tische beeldspraak der Hottentotten.” Het zou merk-waardig zijn te weten of de werkwoorden ״gaan” ״nemen”, ״keeren” en ״geven” in het Nama onsplits-baar zijn en voorts of inderdaad in meerdere talen het door Dr. Van Ginneken aangenomen verband bestaat tusschen beeldspraak en omvang der werkwoorden.
Te voren vestigden wij de aandacht op een vonnis
Splitsbare e onsplitsbare werkwoorden.
Splitsing
dagvaarding.
ץ
1
״Ellipsomanie” in ״de Nieuwe Taalgids” Deel IV bldz. 203.