Rechtskundige significa

141

die hij onrechtvaardig acht. Zoo een rechter is in de maatschappelijke orde niet bruikbaar.

Ten tweede: de rechter kan erkennen, dat het Recht in eene ordelijke gemeenschap toch niet te verwezenlijken is. Hij kan in de rechterlijke macht als geheel niet meer zien dan een soort van maatschappelijke machine ter bevordering van eenen orde-toestand, die het rechtsgevoel van de gemiddelde medeleden niet al te pijnlijk kwetst. Bij die opvatting zal hij zich voegen naar bestaande wet en rechtspraak. Ook al vindt hij ze onrechtmatig.

Ik acht de laatste opvatting rechtens juist. Maar van eenen rechter, die de eerste opvatting juist acht en daarnaar handelt, zou ik niet willen zeggen, dat hij „onrecht” doet. Wel, dat hij onmaatschappelijk handelt en als rechter rechtens niet behoort te worden gehandhaafd.

Ook bij de behandeling van dit leerstuk blijkt gemis aan signifische bezinning bij de goede Nederlandsche rechtsgeleerden.

Prof. Scholten schrijft bij behandeling van B. W. 315 in Asser’s Handleiding: „In dergelijke formeele kwesties doen de lagere rechtscolleges wijs zich bij de beslissing van den H. R. neer te leggen”. Prof. Scholten geeft in zijn boek een objectief-subjectieve beschrijving van in Nederland geldend recht. Hij moet dus rechts-woorden gebruiken. En niet bij een zeer belangrijke vraag gebruik maken van een niet-juridisch woord: „wijs-doen”. De