Rechtskundige significa

140

eene moeilijkheid tusschen den President van de Rechtbank te Amsterdam en het Amsterdamsche Gerechtshof. Het Hof had eene zaak naar den President teruggewezen: „ten einde die met inachtneming van ’s Hofs beslissing verder af te doen”. De President achtte de beslissing onjuist. Moet hij zich er toch aan houden? Mr. Israëls formuleert zóó: „Kan men werkelijk van iemand verlangen, dat hij op bevel van een ander, als recht zal uitspreken, wat hij onrecht acht? Het Hof schijnt te meenen, dat hij, dit doende, alle zedelijke verantwoordelijkheid voor zijne beslissing laat ten laste van den appèlrechter, die hem bevolen heeft, maar mag een rechter zich verlagen tot een willoos werktuig in de handen van een ander rechter?”

Dat klinkt heel nobel. Maar met dezelfde woorden kan men betwijfelen of de rechter rechtens gehouden is, zich te voegen naar eene wet, die hij onjuist acht. Dat de wetgever hem voorschrijft (Wet A. B. 11) is geen rechts-bewijs. Dan blijft de vraag: is hij rechtens gebonden aan A. B. art. 11, wanneer hij die bepaling onrechtmatig acht?

Ik meen dit: de rechter kan zijn taak op twee wijzen opvatten. Ten eerste: hij kan meenen, dat zijn taak is Hecht te spreken, gelijk hij meent, dat Recht is. Zonder zich te bekommeren om wetten en bestaande rechtspraak,