Rechtskundige significa

136

hoe behooren wij rechtens te handelen tegenover dienstweigeraars? En hoe tegenover eene regeering, die dienstweigeraars wel of niet straft.

Want: de Rechtsnormen zijn niet normen waarnaar wij slechts contemplatief beoordeelen de handelingen van ons-zelve en van anderen. Maar normen, waarnaar wij actief richten onze daden. En wij eischen rechtens, dat ook anderen hunne daden richten naar het Recht.

XVIII.

Al deze moeilijkheden ontstaan door onbezonnen gebruik van uitdrukkingen: „het rechtsgevoel is de eenige bron van het recht”. Prof. Krabbe heeft het subjectieve rechtsgevoel ge-ejectiveerd en ge-objectiveerd. In zijn stelsel is het een entiteit geworden in de zoogenaamde buitenwereld. Een soort van orakel, dat zonder aarzelen op iedere rechtsvraag beslist tusschen recht en onrecht.

Zoo eenvoudig is de zaak echter niet. Er zijn vele gevallen, waarin ieder van de mogelijke oplossingen rechtens iets vóór heeft en iets tegen.

Twee voorbeelden.

Ten eerste: een man en eene vrouw zijn getrouwd. De vrouw komt onder curateele. Daarna pleegt de man overspel. Hoe nu met de echtscheiding? Kan de krankzinnige vrouw de rechtsvordering instellen? Kan curator