Rechtskundige significa

102

gezien in den glans, die afstraalde van de mysterieuse figuur van den door niemand in realiteit aanschouwden wetgever.

Hoe, zoo luidt thans de vraag, komen wij los uit de gevangenis, welke de taal met hare woorden en begrippen om ons heeft opgebouwd?¹) Wat verlost ons uit onze cel?

Het antwoord is zeer eenvoudig.¹) Bevrijding geeft reeds... het bewustzijn onzer gevangenschap. Wijd open gaan de deuren onzer gevangenis, en wij aanschouwen de bloeiende landouwen der werkelijkheid, wij zien de maatschappij gelijk zij leeft en werkt.²) Zoo als die werkelijkheid zich aan onze zintuigen voor doet, zooals zij onze waarnemingen tot ervaring doet rijpen, zoo is zij voor ons de bron van het in haar gelegen recht. De taal. en hare woorden en begrippen³) zien wij nu in hare ware beteekenis: als middelen van uitdrukking, soms van een bevel, maar nimmer zelve bevelen.

Thans verwacht ik evenwel een tegenwerping. Is, zoo zal men vragen, die aldus verkregen vrijheid geen schijn?

¹

) Ja, maar niet juist.

²

) Allemaal spraakbeelden, die niets zeggen omtrent de verhouding tusschen Rechtstaal en Recht, dat is tusschen het Teek en en zijn Beteekende.

³

⁴) „Woorden en begrippen” is weder fout. De taal heeft woorden ter symboliseering van begrippen.