Pathologieën

verder op wordt het door stijl en wezen voor mij onleesbaar.

״Kunst moet ontstaan door vreugde om God's werk" zei Ruskin en ik ben dat met hem eens.

Ik noem een boek als dit geen kunst. Maar daar je toch je eigen weg blijft volgen en liever gelooft wat lof-sprekers zeggen baat het ook niets, of je mijn meening vraagt of weet.

Verschoon me dus liever van het beoordeelen van je werk.

Groetend F. van Eeden.

Op steun van Van Eeden behoefde De Haan dus niet te rekenen en bij andere gezaghebbende letterkundigen behoefde hij na de Pijpelijntjes-aihirt niet aan te kloppen. Hij werd verder volop in beslag genomen door zijn studie en had moeite om maatschappelijk en financieel het hoofd boven water te houden. Hij had zelfs met het plan rondgelopen om in Parijs te gaan wonen en alles in Nederland aan zijn laars te lappen. Het manuscript van Pathologieën bleef derhalve Üggen. Hij vond tenslotte de Belgische romanschrijver Georges Eekhoud (ook gespeld Eeckhoud) bereid een voorrede te schrijven. Eekhoud die in 1895 het avantgardistische tijdschrift Le coq rouge had gesticht en naam maakte met naturalistische romans zoals Kees Doornik (1883) en La nouvelle Cartbage (1888) toonde zich heftig geïnteresseerd in sociale toestanden, met uitgesproken sympathie voor de misdeelden. Ook erkende hij de invloed van seksuele driften op het gedrag van de mens. De Haan was bij hem aan het goede adres. Hij kon dan ook aan Van Eeden schrijven dat zijn roman nu zou verschijnen, al doet hij opnieuw een beroep op Van Eeden om te bemiddelen bij een uitgever, want hij gelooft dat zijn werk bij Versluys beter tot zijn recht zal komen.

Beste Van Eeden,

de getypte afdrukken van mijn boek „Pathologieën" zijn klaar, en Dinsdag, als de losse bladen bijeen gebonden zijn, zal ik je een exemplaar naar Walden zenden. Ik heb er twee, maar ik mag er geen voor je missen. Wel echter, krijg je een gedrukt exemplaar, dat is natuurlijk, want je bent mijn trouwe en groote vrind.

Ik weet, dat je veel in mijn boek zult missen, dat je zeer lief hebt, je hebt dit genoemd: goddelijke wijsheid. Maar ik hoop ook, dat je er de mooie en verteederde dingen uit nemen zult. De woordentaal en de zinnentaai zijn soms vreemd, vergeleken met de dagelijksche

223