Pathologieën

niet beide met elkander gelukkig wezen? Als ik daaraan schuldig ben, zeg mij dan de mate van mijne schuld, even eerlijkerwijze als ik dat tegen jou heb gedaan.

Morgen ga ik naar het land. En ik kom dan alleen nog in de stad Haarlem terug gedurende de drukke week van mijn examen. Welnu, ik wil dan van avond wel graag bij je komen. René, mijn makker, als jij mogelijkheid ziet om te leven zóó, dat wij beiden behouden blijven, dan wil ik dat met geheel mijn hart.

Doch mijne besliste meening is, dat ik mij niet mishandelen laat.

Heb het goed,

Hans."

4.

Het schemerde in den laten zomeravond in de kamer van René, toen Johan daarbinnen was. De lucht was zoet van de damp van opium.

Johan ging zitten bij het avondlicht van het open raam. Maar René zat in een donkere stoel in eene donkere omgeving, waarin alleen zijn versmald, gezicht wit was. Johan was bevreesd, want hij wist, dat hij in volkomen gevaar was. René zeide eenvoudig, met eene vaste stem:

„Ik ben zoo blij, dat je weer bij mij bent, en dat alles weer wordt als vroeger ... ik geloof, dat ik ver heen was."

„Je hoefde geen opium te rooken," zeide Johan verward, en bevreesd voor wat hij zooeven gehoord had, dat René zeide.

„Ik zal het niet meer doen, omdat jij weder bij me bent en bij me blijft."

Maar Johan met sterker vrees zeide:

„Ik blijf niet bij je ... ik ga morgen naar Westzaan."

„Nee ... Hannie, dat doe je niet, als ik je zeg dat ik je niet missen kan."

„Jawel... ik doe het beslist wel... ik ben bang om hier te blijven ... ik wil rustig de laatste weken werken ... en dan ga ik op reis."

„Jij gaat op reis? En je laat mij alleen in een ellendig leven, waaraan ik dood ga? Wat ben je dan voor een jongen? Je moet noodig zeggen, dat ik wreed ben en jij niet. Wat kom je dan hier doen, als je niet bij me blijven wilt? Kom je de diepte van mijn ellende eens opnemen?"

205