Pathologieën

VIERDE HOOFDSTUK

1.

René liet nergens door bemerken, dat hij dezen brief van Johan ontvangen had. Hij bleef in datzelfde huis wonen, voortdurend in verval door dronkenschap en onvoldoende voeding. Johan wilde René niet naar den brief vragen, omdat hij dat het geven van een teeken van zwakheid vond. Hij wilde op zijnen vastgestelden tijd naar Westzanen gaan, maar toen bemerkte hij, dat hij niet kon. Daardoor schreef hij nog eenmaal aan de molenaarsmenschen daar, dat hij nog niet aankwam.

Johan zeide, dat hij geschreven had, aan den maaltijd, met de drie andere menschen. Mevrouw zeide, dat zij dit heel prettig geschreven vond. René bewoog zich niet, zoo ook de blinde niet.

2.

Johan werd angstig, doordat René zich nooit bewoog, en doordat hij zelf de macht miste van naar Westzanen te gaan. Hij verzwakte dus. Hij zag dat het uitzicht van René slechter was geworden, dan hij zelf er in de diepste dagen van ziekte had uitgezien. Hij kreeg schreiend medelijden met het ongeluk van dien stervenden man. Johan dacht: ״kon ik maar iets voor hem doen." Later dacht hij: ״heb ik wel alles gedaan, wat ik doen kon?" Op die gedachte volgde binnenkort een toestand van zelfbeschuldiging. Johan wist toen zeker, dat hij René een te hooghartigen brief geschreven had. Hij durfde uit Haarlem niet heen gaan, vreezende, dat René zich verslaan zou. Johan leefde toen radeloos.

3.

Hij schreef nederig aan René, goedwillig en afhankelijk:

״Beste René, ik begrijp nu volkomen, dat je na mijnen eersten brief geen hooghartig bezoek van mij wenschte. Ik schreef te hoogmoedig, omdat ik mij zoo gelukkig en sterk gevoelde na mijne ongelukkige en zwakke afhankelijkheid.

Het doet mij zoo'n verdriet, dat ik je nu dag aan dag zoo zie vervallen, alsof je binnenkort afsterven zult. René: waarom kunnen wij

204