In Russische gevangenissen

geschreven, maar geen antwoord ontvangen. De ambtenaren hielden vol, dat zij wel antwoord had ontvangen en dat de boeken bij haâr zuster waren. Zij lieten mij het dossier zien. Maar ik wens daar verder over te zwijgen tot tijd en wijle.

Ach: het was in de vrouwengevangenis weer dezelfde droeve zaak. Acht jaar katorga met natuurlijk Siberië voor het verspreiden van een manifest. Zes jaar katorga met natuurlijk Siberië wegens lidmaatschap van een politieke partij. Siberië is veel erger dan katorga. Feitelijk is dus iedere katorgastraf levens-lang.

Het leven in de vrouwengevangenis te Moskou is draaglijk, maar ook niets meer. Er wordt nog steeds geregeld geslagen en gestompt, maar niet bepaald meer gegeseld, hetgeen vroeger wel voorkwam. De gevangenen zijn altijd bijzonder voorzichtig in het noemen van namen van gevangenen, die mishandeld zijn, want als een bezoeker naar die gevangene vragen zou, liepen degenen, die verdacht werden die naam te hebben genoemd kans op straf en mishandeling. Geseling is niet mishandeling, maar straf. Zeer kleine kinderen blijven in de vrouwengevangenis bij de moeders. Ik zag een crèche voor die kinderen, maar kinderen zag ik niet. Later bedacht ik vergeten te hebben naar de kinderen te vragen. Maar dat is dikwijls gebeurd, dat ik dood-onnozele dingen niet vroeg. Ik heb zo veel ellende gezien. Veel meer dan mijn woorden vermogen weer te geven. Het eten in de Moskouse vrouwengevangenis is zeer slecht. Maar daarover zouden de politieken niet klagen, wanneer zij niet voortdurend gekrenkt, vernederd werden. Bijzonder slecht zijn de carcers. Dit een straf te noemen en niet een ernstige mishandeling is spelen met woorden. De stank in de carcers was schrikkelijk. De gestraften hebben in theorie een wandeling van twintig of dertig minuten alle drie dagen. Geen licht. Geen lucht. Geen meubel om op te zitten. Staan of liggen op een harde, vuile vloer. Daar ik ten tweedenmale naar George Dmitrenko en de heer Joseph Minor wilde gaan, verlieten wij na een niet al te lang bezoek de vrouwengevangenis te Moskou. Wie kan mij helpen Nina Chichlova te vergeten en de Raadselachtige

94