In Russische gevangenissen

Over sommige gevangenen heb ik reeds in het voorgaande gesproken. Over enigen voor hen moge in het bijzonder nog iets gezegd zijn. De sterkste politieke, die ik zag, sterker dan de matroos in Petersburg, was niet veel meer dan een kind. Ik wist dat hij Frans sprak en ging daarom in zijn cel alleen. Hij was beschuldigd van ernstige politieke misdrijven, maar nog niet veroordeeld. Hij ontving mij rustig: ‘Ik weet niet of u een van de vrienden bent of een van de verraders, of een onverschillige, maar dat doet er niet toe, vraagt u maar wat u weten wilt, als ik niet antwoorden wil, dan antwoord ik niet.’ Of hij mishandeld was? ‘In de gevangenis niet; bij de politie wel, dat is altijd zo; daar rekenen wij op... het doet er niet toe.’ Hoe zijn zaak stond: ‘O, daar hebt u de akte van beschuldiging. Ik heb ontkend... misschien loop ik ditmaal nog los... dan begin ik weer... natuurlijk begin ik weer. Weet u, wat dikwijls gebeurt als ze iemand vrijspreken? Dan wordt hij administratief gevangen gezet. Maar misschien laten ze mij wel gaan, en ze houden mij in ’t oog tot ik weer iets doe... dan knippen ze mij voorgoed, als ik nu los kom... dat is veiliger dan administratief. Het spijt mij natuurlijk, dat ik gevangen genomen ben, omdat ik nu niets meer doen kan, en ik heb nog haast niets gedaan. Vroeg of laat wordt iedereen veroordeeld, tenzij de revolutie doorzet. Daar geloof ik op ’t ogenblik niet veel van... maar we moeten de onrust gaande houden... dat is al veel waard, dan vinden de lateren een steun, een partij.’ Ik vroeg zijn naam, en hij: ‘Wat doet het er toe? Als u mij verraden wilt is het nummer van mijn cel voldoende. En als u dat niet wilt, mij persoonlijk prijzen, dat hoeft niet, dat is dwaasheid.’

Mijn geleider klopte op het celraampje: ik was angstig voor die kalme, trotse jongen, nog niet twintig jaar. Iwan Korotkov in Orel is ook zo trots; hij wordt voortdurend voor onbeleefdheid gestraft en mishandeld. Ik zei: ‘Maat, als gij mocht vrijkomen, overweeg nog eens goed, wat gij doen wilt, het is een keus voor uw gehele leven en gij zijt nog zo jong.’ Toen strafte de jongen mij juist en scherp, want hij zeide: ‘U praat zeer verstandig... u zult het in uw land ver brengen... wat raadt u mij, alleen deser

90