In Russische gevangenissen

ook niet veel meer oververtellen.” Later komt hij weer binnen en gelast mij op handen en voeten te kruipen en de bodem schoon te wrijven met doeken. Ik zeg: “dat is onmogelijk.” Dan komt de brigadier, roept goedendag. Ik zwijg. En weer hetzelfde. De volgende dag hoor ik kreten van mannen, die geslagen worden als ze naar het closet gaan en niet spoedig genoeg gereed zijn. Later verneem ik, dat anderen hetzelfde lot ondergaan hebben als ik. Zjadenovski, Korotkov, Loekka en Schmidt hebben 12 dagen honger geleden en daarna heeft men hen op dekens in het ziekenhuis gebracht, waar ze met inspuitingen gevoed werden. Men bracht hun Groeziërs als liefdebroeders. Korotkov is daarna nogmaals schrikkelijk mishandeld. Hij schreeuwde onder ontzettend kreunen. Ook Zjadenovski werd geslagen tot hij zich niet meer verroerde. Hun carcer-termijn werd met twintig dagen verlengd en men hield hen bovendien nog twee dagen te lang in de carcer. Zjadenovski is in het eind van augustus overgeplaatst.

Het wandelen is hier vreselijk. Aan twee kanten van de plaats een gelijk schouwspel: de inspecteur bij het hek met een zweep, oppassers in een grote cirkel, waarbinnen gevangenen op rijen van vier marcheerden op commando: één, twee, drie, vier. Die niet precies in de pas blijft wordt onbeschrijflijk mishandeld.

Veel heb ik achterwege gelaten. Wij zijn zeer onder de indruk van de aanblik van zoveel mishandelde kameraden. Er zijn nu ongeveer 1200 gevangenen. In Schlüsselburg 900.’

Het oordeel van professor Reiss

In verband met het gunstig oordeel over Russische gevangenissen van de heer Reiss, hoogleraar te Lausanne, wens ik mee te delen, dat de heer Reiss door de Russische regering geregeld wordt belast met schriftkundige expertises. Zijn verhouding tot de Russische regering verschilt in wezen niet van die van een regeringsambtenaar.

Het oordeel van de heer Wyndt

In verband met het oordeel over Russische gevangenissen van de heer Wyndt door de Russische regering gepubliceerd (Dé-

122