In Russische gevangenissen

de woede tegen die man telkens boven. Zoveel Russisch versta ik om te begrijpen waarover gesproken wordt. Bovendien waren de woedende gebaren duidelijk. De haat tegen joodse gevangenen is zeer groot. De hulpvaardigheid van joodse bankiers in het helpen van de Russische regering is óók zeer groot. De tolk zei: ‘Die man heeft gelogen en overdreven. Maar nu zullen we naar een gevangene gaan, die u volkomen geloven kunt.’ Deze gevangene was Joseph Minor. Hij is ook een jood. Daarom mogen zijn vrouw en kinderen hem niet bezoeken. Daarom mogen zij hem later evenmin volgen naar Siberië. De logica blijve voor rekening van de Russische ambtenaren. Daar zij meestal de waarheid niet zeggen, spreken zij zich zelf voortdurend tegen. Wij vonden de heer Minor op een grote werkzaal. Er waren hon-derddertig gevangenen, waarvan dertig politieken. De kleding van de Russische gevangenen in de zomer is van grijs linnen. Toen de heer Minor uit een groep gevangenen naar voren kwam, had ik moeite te begrijpen, dat hij een gevangene was. Ik dacht: een oud kalm heer in zomerkleding. Maar ik zag anders. De lieve zachte ogen beefden, de handen beefden. Wij stonden. Achter hem de gevangenen, die luisterden. Achter mij de ambtenaren. De heer Minor, ik zei dat reeds, is 51 jaar oud. Hij ziet er veel ouder uit. Hij heeft een zachte, doffe stem. Na wat ik reeds over die beste van alle mannen heb meegedeeld, blijft mij vooral nog over te schrijven over hetgeen hij van het gevangenisleven meedeelde. Hij zei: ‘Moskou is tegenwoordig draaglijk, voor zover een leven als dit draaglijk kan zijn voor iemand van onze behoeften. Vroeger werd er in Moskou ook veel gegeseld. De gevangenisgebouwen zijn over het algemeen beter dan men in de vreemde denkt, vooral in de grote steden. In de kleine steden en in Siberië zijn de gebouwen nog altijd slecht, niet beter dan in de dagen van George Kennan. De gevangenissen zijn veel voller dan ooit. Stelselmatig mishandeld worden de gevangenen in Moskou tegenwoordig niet meer. Wel in andere gevangenissen. Vooral in Siberië. In Rusland zelf zijn berucht: Pskov, Wologda, Kièv, Riga, maar dat is nu wat beter. Tiflis, Sebastopol en vooral Sarâtov en Orel. Door de voortdurende

110