kijken, maar hij is niet bij de heren inbegrepen. Hij heeft dorst, maar het is middernacht. Als Vera geen klanten heeft, is ze na enen in de cercle privé Athena. Hij vergaat van de honger. De Hollanders kijken hem weg — mosselen, denkt hij!
Op de natte straat glijdt zijn stok telkens uit. Hij loopt moeilijk en is blij als hij de drempel van ’t eethuis bereikt. Daar is ’t feestelijk. Fransen lachen. Ze zingen, met grote lichte petten achter op ’t hoofd en lichtblauwe truien aan, ze zingen de Marseillaise en de patroon zegt niks, hoewel ’t verboden is te zingen na middernacht. Vroeger is Ludwig hier met Schwül vaak geweest in de goede tijd. Toen zong er ’n dikke Waal Sambre et Meuse, ’n oorlogslied en toen moest Ludwig toch antwoorden: „Die Fahne hoch...” Hij was indertijd nog enthousiast, het lied sleepte hem mee, maar de Waal streek z’n snorren op, zette z’n handen in de heupen en dreigde kalm: „Ta gueule, hein!” De Fransen kwamen op voor den Waal, er werd goed gevochten, daar was Ludwig wel aan gewend, hoewel hij er oorspronkelijk niet zo van hield, ’n Politieagent. „Une petite bagarre, monsieur,” bezwoeren de Fransen. Ook de patroon merkte schuchter op, dat het niets te betekenen had. Maar alleen begon Ludwig met geen Fransen meer; katoen van gehad. Buik van vol. De Franzosen aten oesters, ze wierpen mekaar speels met de schalen.
Ludwig stond nog op zijn stok geleund bij de deur, dan nam hij plaats, bestelde ’n portie mosselen en koffie. Eerst kwam de koffie in ’n vieze gele gebarsten kop; er droop nog mosselensap langs. Vroeger zou Ludwig ’n andere kop hebben geëist, maar alles went. Armoedspij; met de kunst was ’t gedaan. Ludwig slurpte tevreden. De mosselen smaakten hem beter dan het beroemde diner in de Century: men is zo weinig op z’n gemak, dat men nalaat te proeven.
Het wordt tijd voor de Athena.
Hij schopt de deur open en daar zit Vera lusteloos naast ’n jongen man. Hij geeft haar de hand, vraagt hoe ’t gaat. Ze doet koel en wijst met de ogen' naar den Deen, die Ludwig vertoornd opneemt. Ludwig, ook met de ogen, verzoekt de vrouw om geld, maar ze haalt de schouders op. Dan neemt hij maar plaats naast
168