Met de stroom mee

sidie krijgt dan Waalse gezelschappen. Maar de zaak is misschien, dat de tijden aan ’t veranderen zijn. De schijn-bloei des toneels is aan ’t afnemen. Men moppert weer van malaise, die zich doet gevoelen en dit gefluister zal eerlang aanzwellen tot een machtig bruisen van crisis, werkloosheid, economische oorlog. De wereld gaat doodziek worden.

Wie zich van deze symptomen weinig aantrekt, is Lode. Er is iets als een vriendschap ontstaan tijdens de repetities tussen hem en Judy. Men kan echter niet van een ontwakende liefde spreken, daarvoor zijn Lode’s reflecties te eigenaardig; als hij verrukt haar blanke voorhoofd ziet, met de fijne blauwe lijntjes bij de slapen, overweegt hij, dat een vrouw met zo doorschijnende huid, niet bijster sterk kan zijn. Hij zou haar graag gevulder hebben gezien en vraagt zich plomp af: „Zou ze wel geschikt zijn om kindertjes te krijgen?” Want nu hij in de Soir gestaan heeft, lijdt hij onder de lasten van het celibaat, heeft hij ’n afschuw om met zijn lichte chapeau boule op, in de kwalijk-zoete geur van de slagerswinkel te staan of brood te halen tussen de moekes, waarvan hem sommigen met ’n pijndoend meelij aanstaren. Gelukkig dat hij met haar beeld het andere vermag te verdrijven! Hij ziet haar grote donkere ogen, die, lacy, ’n weinig bijziend zijn. Somwijlen sluiten zich die mooie ogen voor de rook van de sigaret of eigenlijk zijn ze altoos ’n beetje gesluierd; dat is typisch exotisch en bekoorlijk bij haar barokke oorhangers. Anderzijds is ze, doordat ze voor Marieken moet spelen, ’n beetje middeleeuws en Christelijk aangeblazen; ze heeft er de leeftijd voor. Deze hele epoque trouwens, wordt gekenmerkt door ’n mystiekcrigheid, die bij sommigen voor ’n religieuze herleving doorgaat. Naderhand zal hiervan de voosheid blijken, als al die z.g. teruggekeerde verloren zoons en dochters nog geen half decennium later andere godheden, afzichtelijke fétischen te voet zullen vallen. Doch laten we niet op onze historie vooruit ijlen.

Het hele zachte dons op haar wangen heeft met dat al Lode nog niet gekust: dat komt niet in z’n rol voor. Evenmin heeft hij de zijden streep blond op haar rug nog aanschouwd na die avond in de Vlaamse kunstenaarskring.

De première van Marieken van Nimweghen is het hoogtepunt van deze periode, en misschien een kentering.

99