Het haarlint

tie heeft gekregen. Zelfs van zijn zwijgende aanwezigheid ging dan warmte uit, alsof hij iedereen deelgenoot wilde maken van zijn geluk.

Misschien waren al deze eigenschappen bij Barends pas ten volle tot ontwikkeling gekomen nadat hij met zijn gezin in onze kleine stad was komen wonen. Hij bleef echter een ontheemde, want hoewel hij alle gelegenheid had om met onze stad vertrouwd te raken, scheen hij altijd op doortocht te zijn. Verdwalen deed hij niet, maar wel dwalen, en zelfs straatnamen die hij talloze keren moest hebben gehoord of gelezen, behielden in zijn mond een onwennige klank. Toen hij zijn geboortestad Amsterdam verliet, liep hij al tegen de veertig. Hij had daar het beroep van diamantslijper uitgeoefend, althans wanneer er werk was. Niet alleen de wisselvalligheden van de conjunctuur, waarover hij het zo graag had, maar ook zijn prestaties moeten er oorzaak van zijn geweest dat Meijer vaker werkloos dan aan de slag was. Wat hij als slijper presteerde, was volgens mijn vader 'hobbelwerk'.

De diamantindustrie had zich in bescheiden mate buiten de hoofdstad uitgezaaid en hier en daar waren kleine slijperijen gevestigd. Bij zo'n fabriekje, verscholen in een grauwe woonwijk aan de rand van onze stad, had Barends werk gevonden. Hij was daar een tijd lang zeker van een inkomen, genoeg om met zijn vrouw en hun drie kinderen in de buurt te gaan wonen.

Zij waren er gebleven, het fabriekje niet. Na ongeveer een jaar werd het gesloten en bleef het gezin Barends achter, als schipbreukelingen op een eiland.

Hun familiekring was weliswaar niet ver weg, maar toch moeilijk bereikbaar, want reizen kostte niet alleen geld, het was voor deze mensen ook een ongebruikelijke onderneming. Zelfs de met zoveel fantasie begiftigde Meijer kon zich daartoe niet verstouten. Misschien zou hij die moed wel gevonden hebben als er bij de familie iets te halen viel. Nu beperkte hij zich tot de rol van voetreiziger in onze stad, die groot genoeg was om een individu een gevoel van verlorenheid te geven en klein genoeg om aandacht te schenken aan iemand die zich dagelijks over haar plaveisel voortbewoog. Ook was onze stad zo klein dat de joodse gemeente iedere nieuwe geloofsgenoot gemakkelijk kon benaderen, al was

107