Het haarlint

vermoedelijk het bewijs van een intens geluksgevoel.

In de brede kring van familie, vrienden en kennissen werden verlovingscadeaus gekocht. Mijn vader, bij dergelijke gelegenheden altijd geïnspireerd, vervaardigde een gedicht dat ik tijdens de receptie moest voordragen. Het telde verscheidene coupletten, zodat ik vele uren nodig had om het in mijn hoofd te pompen. Ik deed het gewillig, zonder enige kritiek op de tekst, die naar kwaliteit niet verschilde van de poëzie waarmee wij op school in aanraking werden gebracht. Een paar regels zijn in mijn geheugen blijven hangen.

Uw bruigom kwam uit verre streken.

Nu steekt gij saam met hem in zee.

Nooit moge u 't geluk ontbreken,

De vrucht van harmonie en vree.

Ik begreep daar niet veel van, maar ik was gewend gedichten onbegrijpelijk te vinden, zelfs al werden ze mij uitgelegd, misschien zelfs juist wanneer er een explicatie bij werd gegeven.

Toen ik op de middag vóór het feest thuiskwam, trof ik alleen onze werkster aan. Het was heel ongewoon dat mijn ouders op zo'n ogenblik allebei niet thuis waren. Zonder verder iets te vragen rende ik over de brug naar de overkant. Als het langgevreesde bericht was gekomen dat Nederland in de oorlog betrokken was geraakt, had er in de huiskamer van oom Ben en zijn vrouw geen heviger ontsteltenis kunnen heersen dan nu het geval was.

Oom en tante waren er niet, maar wel mijn vader en moeder en een groot aantal stille, voor zich uit starende of fluisterende gemeenteleden. Zou de verbijstering iets geringer zijn geweest, dan was ik zonder omslag weggebonjourd. Nu ontbrak mijn ouders de kracht daartoe. Er was een dode gevallen. En deze dode heette Netje's geluk, 'de vrucht van harmonie en vree'.

Uit het weinige dat er gezegd werd kon ik opmaken wat er gebeurd was en in de loop van de volgende uren hoorde ik alle details.

Die middag was plotseling een vrouw bij oom en tante verschenen. In een taal die niemand verstond, behalve Abraham Holzer, maar die ieder toch begreep, maakte ze zich

103