De lamp van den meester

kleine klas, die zelf weer zoo groot werd, omdat zij niet te scheiden was van haar achtergrond, van haar sociale milieu, als een klein, embryonaal hartje, dat niet te scheiden is van zijn organisme; die klas, die ten slotte zoo groot was als de maatschappij.

En ieder jaar, elke leerperiode kwam de klas weer terug, en als ik mij nu afvraag welke ik er eigenlijk beschreven heb, dan weet ik het niet eens meer... ! De meester had er zoovele in zijn lange loopbaan... Was het er eene van die school, waar hij drie of vier jaar ״met ze mééging", of van die waar weer een an-dere regeling bestond? Was het de klas van Gerrie, of van Sijtje; die waar Bloeme de koopvrouw domi-neerde, of waar de geschiedenis van Laurens zich heeft afgespeeld?

Ach, het was er immers niet eene, het waren ze alle! En elke werd hem ten slotte weer even lief, en bij al die typen, die ik beschreven heb en die ik niet beschre-ven heb, was er weer iets moois en frisch en aardigs, want het waren jonge menschen-zielen, nog niet hard geworden door de slagen van ^״t leven, en gedurende het samenzijn met den meester ontwikkelden zij zicb tot persoonlijkheden, ieder met hun eigenaardige trek-ken, allen verschillend van elkaar, en de moeite van ^,t bestudeeren waard, en in hun bizonderheid meewer-kend tot de harmonie van ״t geheel...

En dan werden zij het beste, als zij zoo aan 't uit-groeien waren tot persoonlijkheden, dan was er ver-standig met hen te praten, dan ontwaakte de belang-stelling in de leerstof, in het leven pas goed, dan wer-den zij bouwrijp, klaar om te ontvangen en ging het samenzijn pas recht vruchtdragend worden...

En dan, juist dan kwam het moeilijk oogenblik, waar-op de meester ze met een bloedend hart moest afstaan aan de wereld, die ze wellicht nooit meer van dat voed-sel zou geven, waartoe ze nu pas de rechte lust en

191