De lamp van den meester

DE LEVENDE STAD, Natuurlijk is het heelemaal niet waar, wat ik hierboven heb verteld over het ont-staan van het boek, De lezer moet alles niet zoo grif aannemen wat ik zeg! Soms is er weleens n beetje fantasie bij ,,,

In werkelijkheid ontstaat een boek niet op zulk een wel-overlegde wijze, wordt het niet zoo verstandelijk, volgens een nauwkeurig berekend plan opgebouwd, In werkelijkheid groeit het, naar een vreemde en geheim-zinnige ontstaansorde, bouwt het zich uit, zoo zonder-ling en schijnbaar-onlogisch als een stad ,,, Ja, niet als zulk een streng-meetkundig-aangelegde Amerikaan-sche, waar je een liniaal kunt langsleggen en met een kanonskogel doorheenschieten, zonder dat je een huis raakt, — maar een echte, levende, oude, Europeesche״, De vreemdeling die erdoor loopt, begrijpt de logica van de richting der straatjes niet,., Maar als hij dan al die slopjes en gangetjes, en pleintjes en steegjes heeft doorkruist, dan bemerkt hij dat ze toch eigenlijk, eigenlijk, ,,, allemaal om die groote kerk heenliggen, die je nauwelijks bemerkt omdat je er telkens met je neus vlak op staat, maar waaromheen zij zich toch ge-groepeerd hebben als om hun organische middenpunt, en die uit hen omhoog-gerezen is, — hun doel en hun oorsprong en hun heiliging en bestaansreden,,,

En zoo gaat het ook met een echt levend boek. Als je het oog alleen maar op den beganen grond gericht houdt, dan begrijp je het verband en het ״waarom״ van zijn deelen zoo niet. Maar wanneer je gewend bent, den blik ook eens wat hooger te slaan, dan zal de Be-teekenis wel, langzamerhand of plotseling, zichtbaar voor je worden en je zult vrede hebben met den schijn-baar zoo grilligen bouw van het geheel,

174