In de Gouden Klok

MOEILIJKE DAGEN.    85

wonen en gekleed gaan ook, maar zonder horloge kun je nog wel leven, en als de klok stilstaat, dan bedenk je je nog weleens tweemaal, eer je de goede guldens voor de reparatie naar den horlogemaker gaat brengen.

Maar voor Vader was het hard, want hij verstond niets anders, het was zijn vak.

In dien tijd begonnen de kinderen pas te begrijpen wat armoede was, en wat geld beteekende in de wereld. Ze hadden het nooit beseft, alles was vanzelf gegaan, wat er noodig was, kwam er. Maar nu leek het wel of er een ramp was gebeurd, als er een paar schoenen naar den schoenmaker moest. Er kon geen stukje kleeren meer wor-den aangeschaft, er was gebrek aan 't allernoodigste. Er was soms geen petroleum voor de lamp, waarbij Marix moest werken, (want in hun buurt was nog geen gas); er was niet altijd brandstof voor de kachel. De belachelijkste, gewoonste dingen ontbraken; men moest zich met groene zeep wasschen, omdat er geen stukje zeep meer afkon; toen de schoensmeer op was, behielp men zich een tijdlang met water, tot er weer geld voor schoensmeer was.

De kinderen begonnen oproerig te worden, zij konden er niet in berusten! Marix stelde Vader voor, te gaan ver-huizen en een nieuwe zaak te beginnen in een andere straat. Men zou dan flink reclame maken en de zaak mooi inrichten en er zouden veel nieuwe klanten komen. Santje was bereid, het horlogemaken te leeren en Vader te helpen, dat spaarde een knecht uit.

Maar Vader schudde het hoofd op al die voorstellen. Hij wist te goed, hoe voor zooiets in de eerste plaats geld noodig was, en hij voelde zich te moe om nog iets nieuws te beginnen. Zijn gezondheid begon achteruit te gaan en zijn eenige verlangen was, de jaren nog door te worstelen, dat de kinderen niets verdienden. Was Marix maar een-maal afgestudeerd, dan was het ergste leed geleden en