Hun lach klinkt van zo ver ...

Speelde dejeugd uit mijn buurt ook specifiek Joodse spelletjes ? Nee en toch: ja. Nee, omdat per saldo alle kinderspelletjes onveranderlijk zijn, eeuwenlang, honderden jaren al voordat Breughel ze vereeuwigde. En ja, omdat kinderen nog moeilijker dan volwassenen hun karakter kunnen verbergen. In zö'n doodgewoon spelletje knikkeren kon een orkaan van oosters temperament losbarsten als Jonas, die niet tegen zijn verlies kon, Izak verweet, dat hij bij het schieten had geduimd en daarmee het on- of even onrechtmatig had beïnvloed.

Maar soms kon godsdienst en ritus een bijna niet te overwinnen obstakel vormen voor de doodgewoonste vermaken der jeugd.

Ook de j ongens in de Joodse buurten voetballen van vroeg tot laat. Ze schoppen tegen alles, dat niet witgloeiend is of met ankers in het wegdek bevestigd ligt. Ze draaien een dot krantenpapier in elkaar, sjorren er een eind strotouw omheen en gaan een partijtje pillen. Op het Meyerplein achter het badhuis leggen ze hun petjes op twee hoopjes. Dat is het doel. Reguliere wedstrijden spelen ze niet. Het ene elftal is vijf, het andere zes man sterk. Het verschil in mankracht wordt genivelleerd doordat de ene ploeg twee goaltjes voor krijgt. Spelregels gelden nauwelijks. Alle onvolgroeide clubs van het Meyerplein zijn dragers van de naam: 'Waar de bal gaat, gaan wij ook.' Maar daarom kennen de jongens de spelregels wel degelijk. Voor de officiële termen hebben ze hun eigen uitspraak. Halftime noemen ze: afdijn, penalty heet: pinantie en een free kick noemen ze een lendenschop of een breukschop.

Omdat zo lang de wereld bestaat de paedagogen nooit met hun onzalige tengels van de jeugd hebben kunnen afblijven, vinden ze op het stadhuis iets heel nieuws uit: schoolwedstrijden. Echte wedstrijden met achttienkaraats elftallen, met echte vijffies,

77