Hun lach klinkt van zo ver ...

De kurassiers van Canrobert hadden echter net zo goed rustig in de kazerne kunnen blijven. Niemand op de politieke markt behoeft ervan overtuigd te worden, dat de hoogste roeping van de mens is mens te zijn, dat wil dus zeggen: anti-militarist. Ze verschillen onderling alleen nog maar van inzicht omtrent de wijze, waarop ze de geweldloosheid ten troon zullen verheffen. De dynamiteurs dromen van een bom onder het Paleis op de Dam, of van een lucifer in het Kruithuis aan de Haarlemmerweg. De listige wijsgeren daarentegen houden vol, dat het militarisme onmiddellijk zal ophouden te existeren, zodra iedereen bereid is het bestaan ervan te ontkennen. Anderen willen korte metten maken, ze gaan de kazerne slopen, de wapens over de knie breken en de regimenten uiteen jagen.

Vlakbij liggen de Joodse buurten. De bewoners met hun felle belangstelling voor de publieke zaak willen alle slaven uit het kapitalistische Egypte bevrijden. Ze storten zich met de spitse degens van hun redeneerkunst in het melee van de strijd. Van de Ridder- en de Jonkerstraat, van de Zeedijk en de walletjes, komen de nazaten-in-rechte-lijn van Claudius Civilis. Die zwaaien grove, maar zware, dodelijke wapenen. Floretten tegen slagbijlen. De strijdenden geven elkander partij in een wijde kring van belangstellenden. Er zijn christen-socialisten, vrije-socialisten, revolutionnaire-socialisten, er zijn anarchisten en vrije-anarchisten, anarcho-syndicalisten en gewone syndicalisten, er zijn Gorterianen, de Ligtianen, Kolthekianen, Sneevliet-ianen, Lutheranen (die niet Maarten Luther, maar Barendje Lutheraan volgen), Wijnkopianen en Tolstoianen. De bewoners van de wereld van de Joden Breestraat hebben uit driecents brochures de spitsvondige dialektische redeneermetho-

164