Land van de toekomst

wereld de gedachte aanvaard, dat het geen enkel land goed kan gaan, als het een ander land slecht gaat.

Het kan Amerika niet goed gaan, als het Europa slecht gaat.

Het kan de wereld niet goed gaan, als het Rusland slecht gaat. Daarom heeft men in de aanvang ook aan Rusland voorgesteld van het Marshall-plan mee te delen. Het heeft geweigerd. En het heeft de staten van Oost-Europa verboden mee te doen. Rusland wenste geen herstel van Europa, louter uit politieke berekening.

Dat is jammer geweest. De kloof tussen Oost en West is door Rus-lands houding dieper geworden.

Nu is het Marshall-plan tot de democratieën beperkt gebleven. Ondanks de beperkingen van het kapitalistische systeem is het Marshallplan het begin van een internationale gemeenschap der volkeren, omdat het voor de grote vraag: hoe verdelen we de rijkdommen der wereld op een enigszins rechtvaardige wijze? een oplossing heeft gegeven, die een flink eind in de socialistische richting gaat.

Meer dan geschenken.

Maar die Marshall-hulp was (en is) meer dan alleen maar een organisatie tot verdeling van een heleboel dollars. Taak van de Marshall-organisatie was er ook voor te zorgen, dat er meer eenheid kwam in de opbouw van de industriën voor steenkool, voor electriciteit, voor ijzer en staal en voor de voedingsmiddelen.

De organisatie van de Marshall-hulp moest streven naar grote ineenvoeging van Europa.

De bedoelingen waren goed, het plan was best. Maar er ontbrak één ding. Namelijk, dat de Marshall-hulp geen dwingende voorschriften kon geven. Zij kon aanbevelen. Zij kon leiding aanbieden. Maar de landen zelf, de verschillende regeringen bleven baas over eigen besluiten.

We gaan ons niet verdiepen in de vraag of dit een goed beginsel is geweest. Voor ons is thans de hoofdzaak, dat er allerlei goedbedoelde pogingen zijn ondernomen om die grotere eenheid in Europa tot stand te brengen — en dat er tot dusver weinig uit te voorschijn is gekomen.

We hadden de poging van

de Benelux. Dat is België, Nederland en Luxemburg samen in één grote economische eenheid. De Benelux heeft nog alles behalve zijn voltooiing bereikt — en het is desniettemin tot dusver de meest geslaagde poging in Europa;

de tol-unie tussen Denemarken, Zweden en Noorwegen. Een mooi plan, dat echter het eindpunt nog lang niet bereikt heeft;

De Fritalux, dat is Frankrijk en Italië bij de Benelux. Verder dan een plan is men nooit gekomen.

Op zich zelf waren al deze plannen natuurlijk niet zo dwaas. Ze gingen uit van de gedachte:

breng eerst de landen bij elkaar, die in sociaal opzicht overeenkomst vertonen;

en later kan men dan die stukken tot het grote geheel bij elkander voegen.

het gaat op deze manier heel langzaam, zo langzaam, dat Europa er niet op kan wachten.

95