Een klein mannetje met een klein potloodje (40 jaar VARA)

teerd en zonder vervelend te worden, er in slaagt o.a. de legende te ontmaskeren, dat elke Nederlander op rechtvaardig-gelijke wijze meedeelt in de nationale welvaart. In algemene zin: sociaal-kritisch, niet exclusief socialistisch.

Dat zij aldus haar doel, zoals in de statuten omschreven, ook in praktisch-politieke zin het beste dient, behoeft geen betoog.

Als we dit hebben vastgesteld kunnen we nochtans de ogen niet sluiten voor de werkelijkheid, die leert, dat de vara in 1965 veel minder 'partij-omroep' is dan bij voorbeeld in 1931. Veel minder verlengstuk van de partij. Verschillende omstandigheden, waarvan sommige zich buiten de vara om voltrokken, hebben dit in de hand gewerkt. Een van die omstandigheden is bij voorbeeld de nauwe samenwerking, die tussen de drie grote vakcentrales in ons land tot stand is gekomen. Noch de PvdA, of de ar of de kvp zijn politieke vleugels van een industriële beweging. Maar aangezien men in de politiek nu eenmaal meer respect heeft voor een feit dan voor een burgemeester, heeft de samenwerking op vakbewegingsgebied tot diep in de gelederen van veel politieke partijen haar invloed doen gevoelen. Dat ook de vara, die zich immers, hoewel geen politieke partij, even sterk met het nvv als met de PvdA verbonden voelt, die invloed onderging, ligt voor de hand. Eén uiting daarvan was bijvoorbeeld, dat kro en vara samen uitzendingen over het gemeenschappelijk actieprogram der vakcentrales gingen verzorgen. Er liggen hier mogelijkheden van een verrassende ontwikkeling, die door de 'openheid' van de vara kan worden bevorderd. De 'openheid' van de vara vindt thans in ruime mate erkenning. In het hoofdbestuur zitten o.a. exponenten van de humanistische en van de protestants-christelijke levensbeschouwing, terwijl eerlang een belijdend katholiek een plaats in het hoofdbestuur zal innemen. De Programma Adviesraad geeft van een zelfde alzijdige samenstelling blijk.

De schrijver van dit boekje behoorde reeds voor 1940 tot de fervente voorstanders van de doorbraak, zoals dat woord in de PvdA wordt verstaan. Hij is gedurende even lange tijd van mening, dat de omstandigheden hier en nu vooralsnog betekenen, dat de doorbraak zich het eerst in de wereld van de arbeiders zal voltrekken. Hij is niet geneigd de samenwerking der vakcentrales doorbraak te noemen, want elke

138