Een klein mannetje met een klein potloodje (40 jaar VARA)

organisatie behoudt het volle recht van zelfstandige beslissingen. Maar voor de politieke spectator vormt deze samenwerking een aanwijzing, dat de PvdA er verstandig aan zal doen deze werkelijkheid in haar beleid te verdisconteren. Dat wil zeggen: een bewuste politiek voeren die in de eerste plaats op de loon- en salaristrekkenden is gericht, hetgeen niet betekent, dat ze per se de handeldrijvende middengroepen en kleine zelfstandigen te pas en te onpas tegen de schenen zal moeten schoppen. Het is een waarheid als een stal vol koeien, dat een politieke massa-partij er naar streeft een electorale meerderheid te behalen. Maar dat binnen afzienbare tijd één partij, welke ook, in Nederland meer dan 50 pet. der stemmen op zich zal verenigen, is een wensdroom. In Nederland is het doel van elke massa-partij dan ook de grootst mogelijke invloed te verwerven, concreet: de grootste partij te worden.

Voor de vara geldt, wat het programma-beleid betreft, een zelfde conclusie, die nog wordt versterkt door de samenstelling die de vara van huis uit heeft en die in de organisatie haar rechtmatige invloed doet gelden.

Omdat men de toekomst van de vara niet los kan zien van de toekomst van het democratisch-socialisme in Nederland, (d.w.z. de parlementaire positie van de PvdA) ligt het voor de hand, dat de oude les nog altijd geldt: wie de socialistische microfoon veilig wil stellen, zal er een beschuttende wal van organisatie omheen moeten bouwen. We zijn geen kiesvereniging, we zijn een beweging. We zijn onderling van elkaar afhankelijk; het is hypocrisie dit te verbloemen, want de grote massa weet dat wij bij elkaar horen. Als we gekookt worden gaan we toch allemaal in dezelfde pot.

Massa-organisaties hebben de neiging te gaan lijken op een zeer brede maar ook zeer ondiepe rivier. De reusachtige groei van de vara heeft ertoe geleid, dat het principiële soortelijk gewicht te klein is geworden. Er is een, naar verhouding, toch nog altijd grote kern, die uit beginsel lid van de vara is. Maar hoe groot die kern ook zij, ze is voor 1965 te klein. Omdat in elke organisatie de mate waarin de buitenkant van het ledental kan worden vastgehouden, in sterke mate afhangt van de principiële aantrekkingskracht, die van de kern op die buitenkant uitgaat, liggen twee conclusies voor de hand, die met andere de naaste toekomst voor de vara zullen bepalen.

Namelijk: ten eerste een opvoering van de principiële dichtheid en

139