Amsterdam, je hebt een zoute smaak

'Goed, we zullen in de synagoge trouwen. Laat ik dan maar denken, dat het 't laatste pleizier is, dat ik mijn ouders kan doen, terwijl ik nog bij hen thuis ben. Die chup-pah is voor mij: de streep onder het hoofdstuk ghetto. Maar dan is het ook afgelopen, eens en voor altijd.' Ze trouwden niet thuis, maar in de synagoge, want toen eenmaal het besluit was gevallen, vond Wolf het kinderachtig de rebbe naar huis te laten komen.

Wolf was een goede zorgzame huisvader. De hele week sleepte hij levensmiddelen van de stad naar huis. Hij kon aan een etalage met etenswaren geen weerstand bieden. Die koopzucht nam toe naar mate het einde van de week dichterbij kwam. Dat hebben joodse huisvaders al gedaan, lang voor de middeleeuwen. De zorg voor de naleving van de rituele voorschriften vereiste, dat de heer des huizes met strenge voorkeur inkocht. Het aanslepen van levensmiddelen is voor joodse mannen een verworven eigenschap geworden. Dat wist Wolf niet - het was maar goed ook, het zou hem hebben verplicht strijd te voeren tegen een traditie, die een deel van zijn persoonlijkheid was. Het oude gebruik wil, dat de joden op vrijdagavond, als de zon onder is, de Sabbathbruid verwelkomen met een luisterrijke zang en een feestelijk maal. En in Amsterdam wil de traditie, dat de hoofdschotel in die maaltijd uit kip bestaat, kip, eerst gekookt in de vermicellisoep en daarna na-gebraden en afzonderlijk opgediend.

Met dat gebruik en die stupide traditie braken Wolf en Mirjam. Radicaal. Op vrijdagavond aten ze een gewoon maal, met opzet. En dat deden ze ook op zaterdagavond.

189