Amsterdam, je hebt een zoute smaak

doelingen waren goed. Ze besloten, dat de dood van zijn vader een ommekeer in Izak's leven zou betekenen. Alweer : het bankvak. Maar deze keer was het een echt bankgebouw met veel personeel, met glimmende marmeren vloeren en buitenlandse verbindingen. Vranja vertelde met slecht-verborgen trots aan iedereen, dat de machtige bankier uit Berlijn ('naaste misjpoge van mijn Avrom') zelf geen zoons had, en haar in het diepste vertrouwen had verteld, dat hij Izak als zijn opvolger beschouwde. 'Stel je voor, mijn Izak later eigenaar van zo'n wereldbank.'

In Berlijn werd hij door het personeel ontvangen met alle vijandigheid en afgunst, die een nieuweling aantrekt, wanneer hij anders schijnt te zijn dan de anderen. Izak's nieuwe chef legde zich in schijn bij de voldongenheid der feiten neer, maar hij bleef van wantrouwen vervuld. Vrijwel alle personeelsleden zagen in Izak een spion van de hoogste baas, een indringer die hun promotiekansen zou kunnen bederven of verbeteren al naar gelang ze lager of hoger bij hem in de gunst stonden.

Izak was naar Berlijn getrokken met de illusie, dat hij alles wat zijn leven in Amsterdam had vergald, achter kon laten. Hij vergiste zich. Het Panorama-gevoel en Het Vreemde Huis reisden met hem mee. De kinderlijke tijd-blindheid was hij te boven gekomen. Voor het Panorama-gevoel meende hij een verstandelijke verklaring te hebben gevonden. De tijd, dacht hij, is een kronkelige rivier. Wie aan de oever staat ziet de overkant en slechts een stukje van de stroom. Maar wie de gave heeft ontvangen om zich boven de rivier te verheffen, die ziet de bochten stroomaf

154